ONTSTAAN

 

De zon en alle planeten ontstonden zo`n 4,6 miljard jaar geleden.
De planeten zijn ontstaan uit een schijf van gas, stof en steenbrokken.
Deze brokken werden groter doordat stukjes steen op elkaar botsten en samenklonterden.

Het binnenste van de schijf was heet.
Daar vormden zich uit steenbrokken vier planeten: Mercurius, Venus, de aarde en Mars.
Maar het gas in dit gebied, voornamelijk waterstof, bleef daar niet.

 


Ontstaan Saturnus

 

De warmte- en andere stralen van de zon dreven het gas naar het buitenste deel van de schijf,
waar het veel kouder was.
Het gas hoopte zich op rond kleine steenbrokken, die zich daar gevormd hadden.

Er waren enorme hoeveelheden gas en de kleine brokken werden al snel enorme gasballen.
Zo ontstond Saturnus, de reuzenplaneet.

In de Romeinse mythologie was Saturnus de god van de landbouw.

 

Symbool van Saturnus
Symbool van Saturnus

 

In 1610 ontdekte de Italiaanse natuur- en sterrenkundige Galileo Galilei met behulp van één van de
eerste telescopen dat de planeet een vreemde vorm had.

Hij dacht dat er gaswolken, die op oren leken om de planeet cirkelden.

Saturnus ontstond 4,6 miljard jaar geleden, maar is nog steeds aan het veranderen en verdichten,
waardoor hij drie keer zo veel warmte afgeeft dan hij van de zon ontvangt.

De as van Saturnus staat niet rechtop ten opzichte van zijn baan om de zon.
Net als bij de aarde draait Saturnus om een as die iets scheef staat.

Door deze scheve stand zien we de ringen van verschillende kanten gedurende de 30 jaar
die Saturnus nodig heeft om rond de zon te cirkelen.

Saturnus is heel licht voor zijn grootte.
Als je een oceaan zou hebben waar Saturnus inpast, dan zou hij blijven drijven.

Onze aarde past 760 keer in Saturnus, terwijl Saturnus maar 95 keer zwaarder is dan de aarde.
Dit komt omdat Saturnus grotendeels uit lichte gassen bestaat.

 

Vergelijking van Saturnus met de aarde
Vergelijking van Saturnus met de aarde

 

Saturnus werd voor de eerste keer bezocht door Pioneer 11 in 1979
en later volgden ook nog Voyager 1 en Voyager 2.

Als we ooit naar een andere planeet moeten verhuizen, komt Saturnus niet in aanmerking.
Zeven jaar geleden vertrok het onbemande ruimtescheepje Cassini-Huygens naar de planeet.
In de zomer van 2004 kwam hij aan.

Het scheepje maakt foto's en onderzoekt de planeet met zijn ringen en manen.
Hierdoor weten we straks meer over de mysterieuze planeet.
Bijvoorbeeld of het op Saturnus zo'n 150 graden onder nul is.

Ook was iedereen nieuwsgierig naar de ringen om de planeet.
Ze bestaan uit duizenden klompjes waterijs.
Bepaalde stofjes in dat ijs zorgen ervoor dat elke ring een andere kleur heeft.

Saturnus stond op 27 januari 2006 het dicht bij de aarde, op een afstand van 1,215 miljoen kilometer.

 


Oppositie Saturnus

 

De planeet stond in oppositie.
Oppositie betekent dat als Saturnus in het oosten opkomt, de zon in het westen ondergaat.

 

SATURNUS IN CIJFERS



NASA en ESA missies naar Jupiter en Saturnus, 28 februari 2009

NASA en ESA hebben besloten om samen een ruimtemissie, Laplace, naar Jupiter
en zijn vier grote manen, Ganymedes, Europa, Io en Callisto te sturen.

Een latere missie, de Tandem-missie, heeft Saturnus en zijn maan Titan als doel. Eerst
waren er gescheiden plannen voor de missies, maar nu is besloten om samen te werken.

Jupiter missie, Laplace


Het eerste deel is Europa Jupiter System Mission, dit is de Jupiter Europa Orbiter van de NASA,
een onbemand ruimtevaartuig die in een baan om Europa, een maan van Jupiter, gaat draaien.

Het tweede deel is Jupiter Ganymede Orbiter, van de ESA, deze gaat Ganymedes onderzoeken.
Omstreeks 2020 worden ze afzonderlijk gelanceerd. In 2026 bereiken de satellieten Jupiter
en gaan daar minstens drie jaar onderzoek doen, waarvan één jaar is bestemd voor onderzoek
van de manen Ganymedes en Europa, die beide mogelijk een oceaan onder hun oppervlak hebben.

Saturnus missie, Tandem


De Titan Saturn System Mission, bestaat uit een Amerikaanse ruimtesonde, die om Titan
gaat draaien en een Europese lander, die de oppervlakte van de maan moet onderzoeken.
Daar worden dan bijvoorbeeld bodemmonsters geanalyseerd.

Omdat deze missie ingewikkelder is dan de Jupitermissie, krijgt de Jupitermissie voorrang.
In 2013 gaat de ontwikkeling van Tandem-missie van start,
de lanceerdatum is een paar jaar later, na de Jupiter-missie.



Cassini maakt mozaïek van Saturnus, 1 januari 2009

Cassini maakte op 23 juli 2008 gedurende twee uur, dertig opnamen van Saturnus,
die zijn samengevoegd tot een mozaïek. De opnamen zijn gemaakt
op ongeveer 1,1 miljoen kilometer afstand van Saturnus.

Behalve Saturnus en het ringenstelsel waren op de oorpsronkelijke foto ook nog zes manen te zien,
Titan, Janus, Mimas, Pandora, Epimetheus en Enceladus. Doordat Saturnus nu van opzij wordt
verlicht door de zon, ligt de schaduw van het ringenstelsel vlak bij de evenaar van de planeet.

Saturnus is in december 2008 en januari 2009 zichtbaar als een heldere ster
in het oostelijk deel van het sterrenbeeld Leeuw.



Mozaiekopname Saturnus 

 

 

Saturnus draait sneller rond zijn as, 12 september 2007

In 2009 is een driedimensionale kaart gemaakt van de windsnelheden in de atmosfeer.

Met deze gegevens kon de ontwikkeling van golven en wervelingen in de atmosfeer
worden gevolgd, en daaruit kon een nieuwe schatting worden gemaakt
van de rotatietijd van Saturnus: 10 uur, 34 minuten en 13 seconden.

Saturnus draait sneller rond zijn as dan voorheen is aangenomen, zo blijkt uit onderzoek van gegevens
die verkregen zijn door Cassini. Het onderzoek ondersteunt de theorie, die stelt dat gasplaneten,
zoals Jupiter en Saturnus, heel snel gevormd worden – in duizenden, in plaats van miljoenen jaren.

De snelle draaiing van Saturnus heeft als resultaat, een grotere equatoriale afplatting dan bij de andere
planeten in het zonnestelsel. Dit geeft Saturnus zijn karakteristieke ovale vorm.
De exacte draaiing van Saturnus is echter moeilijk vast te stellen. Voorheen werd gedacht dat Saturnus
iedere 10 uur en 39 minuten één keer rond zijn as draait. Deze waarde is gebaseerd op regelmatige
schommelingen in de radio-emissies die in 1980 zijn waargenomen door de Voyager 1.

Latere observaties, die in 2006 zijn verricht door Cassini, hebben weer een ander beeld laten zien.
Hieruit heeft men een langere rotatieperiode afgeleidt, namelijk van 10 uur en 47 minuten.

Nu beweren twee wetenschappers een manier te hebben gevonden om de rotatieperiode van
Saturnus te achterhalen. De rotatieperiode die men heeft verkregen bedraagt 10 uur en 40 minuten
en 13 seconden, dit is 7 minuten korter dan de waarde die door Voyager verkregen is.

 


Saturnus

 

De nieuwe methode is gebaseerd op nauwkeurige metingen van de vorm van Saturnus,
zoals de precieze doorsnede, welke verkregen zijn door de Pioneer 11, Voyager 1 en Voyager 2.
Vervolgens heeft men berekend hoe snel de planeet moet draaien om de waargenomen vorm te verkrijgen.
Aan de hand van deze gegevens kan men ook meer te weten komen over de interne structuur van de planeet.

De nu verkregen rotatieperiode geeft aan dat de kern van Saturnus kleiner moet zijn dan de waarde
van 10 tot 20 aardmassa’s. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop Saturnus gevormd is.
De standaardtheorie stelt dat zich eerst een rotsachtige kern vormt. Vervolgens gaat deze kern
een dikke deken van gassen aantrekken vanuit de zonnenevel, waarbij langzaam maar zeker
een gasreus wordt gevormd. Dit proces neemt miljoenen jaren in beslag.

De andere theorie zegt dat gasreuzen direct ontstaan vanuit het instorten van een hoeveelheid gas
in de zonnenevel. Volgens deze methode worden de zwaardere materialen pas achteraf aangetrokken,
om zich vervolgens te vestigen in de kern. Zo wordt eveneens een rotsachtige kern opgebouwd,
maar deze is veel kleiner dan de kern die door de standaardtheorie voorspeld wordt.