NIEUWS


Grote scheur in Pine Island-gletsjer
4 februari 2012

NASA-onderzoekers ontdekten in oktober vorig jaar een enorme scheur in de gletsjer.

De scheur is ongeveer dertig kilometer lang en op sommige plaatsen wel tachtig meter breed en zestig meter diep.

Men verwacht dat de scheur over de hele breedte van de gletsjer zal gaan lopen, waardoor
een enorm stuk ijs van de gletsjer (ongeveer 900 vierkante kilometer) los kan breken.





Kleine IJstijd ontstaan door vulkanen?
4 februari 2012

Het langdurige zonne-minimum (het Maunder-minimum) duurde van ongeveer 1645 tot 1715 en wordt
vaak aangewezen voor het ontstaan van de Kleine IJstijd op aarde, maar lang voor deze langdurige periode
van geringe zonneactiviteit, waren de winters ook al veel kouder dan normaal, vooral in Noord-Europa.

Volgens sommige onderzoekers duurde de Kleine IJstijd alles bij elkaar enkele eeuwen, en begon deze tussen 1275 en 1300.
Hun conclusie na onderzoek van plantenresten en ijskernen is, dat de Kleine IJstijd
het directe gevolg was van vier zware tropische vulkaanuitbarstingen.

Vulkaanstof in de atmosfeer heeft een afkoelende werking, en uit berekeningen blijkt dat bij uitbarstingen in korte tijd sprake kan
zijn van een stapelend en langdurig effect. De Kleine IJstijd zou ook opgetreden zijn zonder het langdurig zonneminimum.





Terugreis André Kuipers uitgesteld
3 februari 2012


De Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos heeft de eerstvolgende lancering naar het ISS met 45 dagen uitgesteld.
Twee Russen en een Amerikaan gaan nu pas op 15 mei de ruimte in.

De lancering stond gepland voor 30 maart, maar Rusland ontdekte afgelopen weekeinde dat de Sojoez-capsule niet helemaal luchtdicht is.
André Kuipers zou op 16 mei landen op aarde, maar de kans is groot dat hij later terugkeert wegens het uitstel.

Het project Mission X is 2 februari gestart met als doel, train als een astronaut.
Schoolkinderen uit Nederland en Europa kunnen meedoen en zelf net zo fit worden als de bemanning van het ISS.

De aftrap van Mission X vond plaats met meer dan driehonderd kinderen in Space Expo in Noordwijk.
André Kuipers hoopt dat daarna zoveel mogelijk kinderen met hem mee gaan trainen.



Zeeland vanuit het ISS




Goederen aangekomen bij ISS
31 januari 2012

Het Russische vrachtschip Progress 46 is 28 januari om 01:09 uur Nederlandse tijd aan het ISS gekoppeld,
hij kwam aan bij de Pirs koppelpoort toen het ISS boven de noordoostkust van Brazilië vloog.

Voor Expeditie 30 is 2900 kilo goederen en brandstof voor André Kuipers en zijn collega's aan boord gebracht.
Het gaat om: 930 kilo brandstof, 50 kilo lucht en zuurstof, 420 kilo water en 1260 kilo reserveonderdelen en
wetenschappelijke experimenten en verder nog wat vers fruit, eten en persoonlijke spullen voor de bemanning.





Blue Marble
28 januari 2012

De bekende opname Blue Marble, wat Blauwe Knikker betekent, is geupdate en is scherper en mooier geworden.

Op de eerste foto Blue Marble (foto links), die de astronauten aan boord van de Apollo 17
in 1972 van de aarde maakten moet de aarde inderdaad op zo’n blauwe knikker hebben geleken.

In 2012 hebben we de apparatuur om nog betere foto’s van de aarde te maken.
NASA heeft met behulp
van de Suomi NPP-satelliet op 4 januari een samengestelde foto gemaakt van onze aarde (foto
rechts).





Cassini bezoekt de hoge zuidelijk breedtegraden op Titan
28 januari 2012

Cassini vliegt 30 januari over de hoge zuidelijke breedtegraden en het wordt
een van de laatste opnamen van de hoge zuidelijke breedtegraden op Titan.

Ook wordt de laatste opname van Ontario Lacus gemaakt voordat de zon ondergaat voor de winter op het zuidelijke halfrond.





Grote zonnestorm raakt aarde
25 januari 2012

Op maandagochtend 23 januari om 04.59 uur Nederlandse tijd vond op de zon
een krachtige uitbarsting plaats (klasse M8.7), de grootste sinds 2005.

Er werd een plasmawolk met geladen deeltjes de ruimte in geblazen, die voornamelijk uit protonen en elektronen bestaat.
De deeltjes verplaatsen zich met een snelheid van zo’n 2200 kilometer per seconde richting de
aarde.

De plasmawolk is in de loop van dinsdagmiddag 24 januari bij de aarde aangekomen,
en heeft enkele verstoringen veroorzaakt in satellietelektronica en radiocommunicatie zonder verdere gevolgen.

De deeltjes in de wolk hebben een indrukwekkend poollicht veroorzaakt (zie foto), dat te zien is geweest in een brede ring
rond de magnetische noord- en zuidpool van de aarde.
In Nederland is het poollicht bijna niet zichtbaar geweest, omdat er teveel bewolking was.





Weer op Titan is voorspelbaar
21 januari 2012

In de atmosfeer van Titan vindt een methaankringloop plaats met wolken, mist, regenbuien en meren en is te vergelijken
met de waterkringloop op aarde. Het grote verschil met de aarde is de temperatuur, op Titan is het bijna 200 graden onder nul.

Andere kenmerken van Titan is dat de meeste meren te vinden zijn rond de polen, vooral rond de noordpool.
Het gebied rond de evenaar is meestal erg droog, maar op opnames die de Huygens-sonde in 2005 heeft gemaakt
was te zien dat er rond de evenaar regelmatig grote hoeveelheden vloeistof over het oppervlak stromen.


In 2009 werd ontdekt dat, vooral in lente en herfst, rond de evenaar tropische buien kunnen optreden.
De vloeibare methaan verzamelt zich voornamelijk in meren rond de polen, omdat het zonlicht daar
gemiddeld het zwakst is, verdampt het methaan minder snel.

Saturnus draait in een langgerekte baan om de zon, waardoor het noordelijk halfrond van Titan tijdens de zomer
verder van de zon verwijderd is dan tijdens de zomer op het zuidelijk halfrond. Hierdoor duurt het regenseizoen
in het noorden langer dan in het zuiden en vormen zich rond de noordpool gemakkelijker meren.





Phobos Grunt neergestort in oceaan
15 januari 2012
Update 15 januari:

Volgens de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos, zijn vanavond 20 tot 30 brokstukken
(ongeveer 200 kilo) van de Phobos-Grunt, op ruim 1000 kilometer van Chili, in de Stille Oceaan gestort.

Het grootste deel is in de atmosfeer verbrand.

-------------

Phobos Grunt zal tussen zaterdag 14 en maandag 16 januari neerstorten in de Indische Oceaan.

Het ruimtevaartuig weegt veertien ton en zal naar verwachting grotendeels in de atmosfeer verbranden,
maar het is niet uitgesloten dat enkele brokstukken het aardoppervlak zullen bereiken.

Het risicogebied bevindt zich tussen 51 graden noorderbreedte en 51 zuiderbreedte.
Het uiterste zuiden van Nederlands-Limburg en de zuidelijke helft van België liggen net binnen de gevarenzone.





Opportunity overwintert in Greeley Haven
15 januari 2012

Opportunity gaat de komende maanden ten zuiden van de evenaar op
Mars overwinteren in
Greeley Haven op Cake York aan de rand van krater Endeavour, waar het de komende
maanden winter is, met korte dagen en een lage zonnestand.

Voor voldoende zonne-energie zal Opportunity de tijd doorbrengen op een helling
die naar het noorden is gericht. Deze maand is Opportunity acht jaar op Mars.






80e flyby langs Titan
31 december 2011

Tijdens deze flyby onderzoekt Cassini het zuidelijke halfrond van Titan en de wisselwerking
tussen de zwaartekracht van Saturnus en Titan.

Met de spectrometer wordt de atmosferische en oppervlakte temperatuur gemeten.

De radar maakt gebruik van stellaire occultations van de sterren CW Leo en R Leo (in het sterrenbeeld leeuw).

Cassini observeert deze sterren in hun positie achter de atmosfeer van Titan tot ze uiteindelijk achter de maan verdwijnen.
Zolang de sterren boven de atmosfeer van Titan staan, stralen zij een breed spectrum van golflengtes uit.

De atmosfeer werkt als een filter dat bepaalde golflengtes van de straling van de ster tegenhoudt.
Belangrijk binnen deze methode is dat de tegengehoude golflengtes een beeld geven
van de moleculen en atomen in de atmosfeer van Titan (rechts Titan en Dione).






Grail nadert de maan
31 december 2011

Op 31 december en 1 januari moeten GRAIL-A en GRAIL-B bij de maan aankomen.
GRAIL (Gravity Recovery And Interior Laboratory) wordt door het aanzetten van de raketmotoren
(40 minuten) in een baan om de maan gebracht. De lancering was 10 september.


Het zwaartekrachtsveld van de maan wordt in kaart gebracht en camera's gaan de huidige kaarten van het maanoppervlak
verbeteren. Onderzoekers hopen meer te leren over de structuur en het ontstaan van de maan.

De GRAIL-sondes draaien eerst in een langgerekte polaire baan om de maan, met een omlooptijd van ruim elf uur.
De komende weken wordt deze baan weer met behulp van de raketmotoren tot een vrijwel cirkelvormige omloopbaan
(iets minder dan twee uur) teruggebracht. In maart beginnen de GRAILS aan hun onderzoeksprogramma.

De onderlinge afstand tussen de sondes is ongeveer tweehonderd kilometer op een hoogte
van vijftig kilometer boven de maan. Het onderzoek zal ongeveer drie maanden duren.





Spectaculaire foto komeet Loverjoy vanuit ISS (rechts)
21 december 2011





Lancering André Kuipers
21 december 2011

De Sojoez-raket met André Kuipers is om 14.16 uur Nederlandse tijd succesvol gelanceerd
op de lanceerbasis Baikonoer in Kazachstan.

Samen met twee andere astronauten is Kuipers nu onderweg naar het ISS voor hun missie PromISSe.

De drie ruimtevaarders komen vrijdag aan bij het ISS.
Dezelfde middag is het ISS boven Nederland te zien tussen 17.46 en 17.51 uur.

Voor de lancering moest André Kuipers allerlei rituelen doen.
Zo moest hij na aankomst bij het lanceerplatform tegen het linkerachterwiel van de bus plassen.
Dat deed de eerste kosmonaut Gagarin ook, volgens de Russen zou het geluk brengen.

Bekijk hier de lancering:




Higgs-deeltje
14 december 2011

CERN meldde vandaag op een persconferentie dat de wetenschap er redelijk van overtuigd is,
dat er in de LHC een glimp van het Higgs-deeltje is gezien.


In het Standaardmodel van de deeltjesfysica, dit is een theorie die fysici lang geleden hebben opgesteld, speelt een theoretisch
deeltje een belangrijke rol, dit deeltje zou er voor zorgen dat alle minieme deeltjes in het universum massa hebben.

Dit (theoretische) deeltje heet het Higgs-deeltje, alleen is dit deeltje na 40 jaar zoeken nog nooit gevonden.
Als het Higgs-deeltje bestaat, kunnen onderzoekers daarmee verder werken.
Massa is belangrijk, het bepaalt hoe deeltjes zich gedragen. Ze bepalen wat we om ons heen zien,
van de kleinste levende deeltjes tot de grootste sterrenstelsels. Het zijn de bouwstenen van het leven.

CERN kon al uitsluiten dat het deeltje tussen de 114 en 115 GeV woog en ook niet tussen de 135 en 136 GeV.
Als het bestaat heeft het een massa tussen 116 en 127 Gigaelektronvolt (GeV)

Maar er is in de LHC iets opvallends gezien rond 125 GeV, het zou een glimp van Higgs kunnen zijn.
Het is al meerdere keren waargenomen, maar nog te weinig om te spreken over een ontdekking.
Er moeten meer experimenten plaats vinden, met een grote kans dat er in 2012 het Higgs-deeltje wordt gevonden.






Opportunity heeft vermoedelijk gips ontdekt
11 december 2011

Het mineraal dat Opportunity heeft ontdekt lijkt het meest op gips en geeft opnieuw een aanwijzing dat
er ooit water door het vulkanische gesteente van
Mars heeft gesijpeld. De strook is ongeveer 45 centimeter lang
en twee centimeter breed en steekt een klein stukje boven het omringende gesteente uit.


Uit spectrometrisch onderzoek blijkt dat het mineraal rijk is aan calcium en zwavel,
in een verhouding die overeenkomt met die van calciumsulfaat.





79e flyby langs Titan
11 december 2011

Op 13 december is de 79e flyby van
Cassini langs Titan.
Het oppervlakte wordt onderzocht, de temperatuur en dwardoorsnede van de atmosfeer wordt gemeten om informatie te krijgen
over de noordelijke polaire stroming van de lente tot de zomer op Titan. Ook wordt de onlangs ontstane mist onderzocht.


De spectrometer zal het oppervlak van het gebied in de buurt van Belet weer fotograferen om te kijken
of er sinds het vorige onderzoek in 2010 veranderingen zijn opgetreden.

Het ISS maakt ook opnames (met zijn ultraviolet imaging spectrograph (UVIS) van het oppervlak
en atmosfeer van Titan, om informatie van de atmosfeer te verkrijgen over uitstoot van stikstof,
opname/uitstoot van waterstof en opname door eenvoudige koolwaterstoffen.





Curiosity gelanceerd
11 november 2011
UPDATE lancering Curiosity 26 november

Curiosity is om 16.02 uur Nederlandse tijd met succes gelanceerd vanaf de basis Cape Canaveral in Florida.



Als alles volgens plan verloopt gaat Curiosity in augustus 2012 landen in de Gale krater, met een doorsnede van 150 kilometer.

Deze krater bevindt zich dichtbij de evenaar van Mars en aan de voet van deze krater bevindt zich een vijf kilometer
hoge berg met gesteentelagen en veel rijke mineralen.


Uit het onderzoek moet blijken of de omstandigheden daar ooit geschikt zijn geweest voor het ontstaan van micro-organismen.
Het voertuig gaat ongeveer 2 jaar lang het oppervlak omwoelen, rotsen onderzoeken, gassen in de atmosfeer meten en foto's nemen.


De Curiosity is te vergelijken met een scheikundelaboratorium. Het project heeft ongeveer 1,5 miljard euro gekost.
Aan boord zijn tien apparaten, die moeten onderzoeken of leven op Mars ooit mogelijk is geweest.
Het eerst wordt gezocht naar sporen van water en koolstof. Dat zijn de belangrijkste bouwstenen van leven op aarde.

Daarnaast kijkt de Curiosity naar methaan in de atmosfeer van Mars. Dat gas kan van vulkanen komen,
maar heel misschien ook van microbes, minieme organismes die mogelijk onder het Marsoppervlak leven.




ESA heeft contact met Phobos Grunt
26 november 2011
In de nacht van dinsdag op woensdag, 22 op 23 november, had ESA voor het eerst contact met Phobos Grunt.
De Russen gingen er al vanuit dat alles mislukt was.

De afgelopen uren heeft ESA opnieuw geprobeerd om contact te krijgen en richtte de antenne in de juiste richting,
zodat de omstandigheden voor contact met de ruimtesonde goed waren.

Phobos Grunt stuurde wat gegevens naar de aarde terug, hierna legde ESA opnieuw contact en weer leverde Phobos-Grunt data.
Maar de vier contactpogingen die daarna volgden leverden niets op.

Deze contactgegevens bevatten informatie over de technische toestand van de systemen aan boord.
Er kan niet elke keer contact worden gemaakt, dit kan erop wijzen dat niet alle antennes van de Phobos-Grunt werken.

De Russen hopen nog steeds (maar de kans is heel klein) dat ze de sonde op weg kunnen helpen,
hiervoor moet een stabiele communicatie tussen de sonde en de aarde ontstaan.
Pas dan kan men kijken wat er mis is en of dat verholpen kan worden.






Cassini volgt storm op Saturnus
22 november 2011
De storm ontstond op 5 december 2010 als een kleine witte vlek in het wolkendek,
maar omcirkelde binnen twee maanden de hele planeet.


Nieuwe opnamen van Cassini laten de ontwikkeling zien van het onweersgebied dat het noordelijk halfrond
van Saturnus bijna een jaar lang heeft geteisterd.

Het gebied heeft een oppervlak van 1800 kilometer van oost naar west en ongeveer 1300 kilometer van noord naar zuid.
Het is de grootste storm die in de afgelopen twintig jaar op Saturnus is gezien.

Aan de onweersfase kwam eind juni een einde, maar de restanten van de onweerswolken zijn nog te zien.
Daarmee was dit ook het langdurigste onweersgebied dat ooit op Saturnus is waargenomen.

De vorige langste storm op Saturnus was in 1903 en hield het 150 dagen vol.

Het lijkt erop dat zich om de twintig tot dertig jaar in de atmosfeer een enorme druk opbouwd,
maar waarom het dan pas tot een uitbarsting komt, is nog onduidelijk.





Neutrino's nog steeds te snel
22 november 2011

Wetenschappers van CERN hebben opnieuw vastgesteld dat het minuscule deeltje, het neutrino, weer sneller ging dan het licht.

Bij de nieuwe aangepaste test zijn neutrinopulsen uitgezonden die duizenden keren korter waren (3 nanoseconden).

Dat vergroot de nauwkeurigheid van de gemeten aankomsttijden, maar tegelijkertijd is het aantal gemeten neutrino's
per puls ook lager dan in de eerste test. Het snelheidsresultaat veranderde niet.

De zoektocht naar andere zwakke punten in het experiment, bijvoorbeeld een kleine afwijking in de synchronisatie
van de klokken die in Genève en Gran Sasso worden gebruikt, blijft doorgaan.





Phobos-Grunt gelanceerd, maar voor hoe lang?
10 november 2011

Update 14 november 2011:
De Russische ruimtevaartindustrie gaat er van uit dat de Marsverkenner Phobos-Grunt naar alle waarschijnlijkheid is mislukt.

Technici zijn er niet in geslaagd om de motor, die niet tot ontbranding kwam, weer aan de gang te krijgen, en hierdoor
kan de ruimtesonde niet naar
Mars. In de loop van december zal Phobos-Grunt terugvallen in de dampkring van de aarde.


----------

De lancering van de Russische Marsverkenner Phobos-Grunt, afgelopen dinsdagavond om 21.16 uur Nederlandse tijd
vanaf de lanceerbasis Bajkonur in Kazachstan, leek eerst met succes te zijn gelanceerd.

Maar bij het starten van de raketmotor (Zenit-2-raket) van de bovenste rakettrap van de Fregat-draagraket, waarmee
de beide sondes zijn gelanceerd, is waarschijnlijk toch iets mis gegaan.

Het is nog niet duidelijk of het probleem door een hardware- of softwarefout is veroorzaakt. Als het een software probleem is,
dan is er een kleine kans dat de Marsmissie kan worden voortgezet. In oktober 2012 zou de ruimtesonde, samen met
de kleine Chinese onderzoekssatelliet Yinghuo 1, moeten aankomen in een baan rond Mars.

Tot nu toe zijn de ingenieurs er niet in geslaagd om controle over het besturingssysteem te krijgen.
Het herstel zou drie dagen mogen duren voordat de accu's leegraken. Mislukt dit dan slaat de ruimtesonde te pletter op aarde,
met tonnen uiterst giftige raketbrandstof aan boord, en verandert de ruimtesonde in het grootst vervuilende ruimtevuilnis ooit.

Phobos-Grunt (120 miljoen euro) zou op Phobos grondmonsters verzamelen en in augustus 2014 mee terug brengen naar de aarde.





De maan had vroeger een magnetisch veld
14 november 2011

Aardwetenschappers denken dat het magnetische veld van de maan vroeger werd opgewekt door de aarde.
De maan is te klein om zelf een magnetisch veld te hebben en de aarde vormde dus eigenlijk
de dynamo voor het magnetisch veld van de maan.

Vroeger stond de maan namelijk dichter bij de aarde. Uit modelberekeningen blijkt dat de maan ongeveer een miljard jaar een magnetisch veld in stand kon houden, toen de afstand tussen de maan en de aarde tussen de 165.000 en 300.000 kilometer was.

Door de kleinere afstand waren er sterkere getijdenkrachten op de maan, waardoor het vloeibare ijzer in de kern van de maan in beweging bleef en een magnetisch veld op kon wekken. Nu is de afstand tussen de aarde en de maan gemiddeld 384.600 kilometer.

De getijdenkrachten werden minder toen de afstand groter dan 300.000 kilometer werd
en geleidelijk verdween daarmee, ongeveer 2,7 miljard jaar geleden, het magnetische veld.

Een andere theorie is dat zware inslagen door grote planetoïden en kometen ook het magnetisch veld gedurende ongeveer 10.000 jaar konden opwekken. De twee theorieën kunnen ook samen het magnetisch veld hebben veroorzaakt.





Missie Mars500 volbracht
6 november 2011


Op 3 juni 2010 ging de deur dicht en zaten zes mannen 520 dagen opgesloten in een nagebootst ruimteschip.
Twee dagen geleden, op 4 november 2011 om 11 uur 's ochtends, ging de deur weer open.

Onderzoekers wilden met de missie achterhalen wat een retourtje Mars, die ongeveer 520 dagen duurt, met mensen doet.
Deze zes mannen lieten zich als experiment opsluiten en deden alsof ze naar Mars gelanceerd werden
en maakten zelfs een wandelingetje op Mars.

Alles werd uit de kast getrokken om de missie zo echt mogelijk te maken. De astronauten konden wel communiceren
met het thuisfront, maar daar zat een enorme vertraging tussen. Een verzonden berichtje doet er twintig minuten
over om de afstand tussen Mars en de aarde te overbruggen.

Zodra de astronauten 'geland' zijn, gaan ze drie dagen in quarantaine voor nader onderzoek.

De eerste conclusies van de Missie Mars500 worden pas over een jaar verwacht
en dan zal ook duidelijk zijn of er nog een experiment volgt.




Mars500-missie bijna voorbij
1 november 2011


Op 4 november zal de bemanning van Mars500 na 520 dagen het luik van hun ruimteschip openen.
De Mars500 missie was niet alleen zes mannen in een isolement, maar het was ook voor
de internationale samenwerking en de hele infrastructuur rond de missie.

Tijdens de 17 maanden durende gesimuleerde Marsmissie, hebben de zes bemanningsleden talloze experimenten
hebben uitgevoerd, waaronder het controleren van hun hersenen en het scannen van het lichaam.

Er waren ups en downs, maar de bemanning heeft de missie goed volbracht en komt de werkelijke reis
naar Mars dichterbij, waarbij gewichtloosheid en straling de volgende uitdagingen zijn.

Sommige onderzoeken kunnen plaats vinden op aarde, bijvoorbeeld: een volledig geïsoleerd verblijf
van de bemanning in Antarctica tijdens de lange, donkere winter.



<<< Ouder nieuws >>>