| Grote scheur
in Pine
Island-gletsjer 4 februari 2012 |
NASA-onderzoekers ontdekten in oktober vorig jaar een enorme scheur in de gletsjer. De scheur is ongeveer dertig kilometer lang en op sommige plaatsen wel tachtig meter breed en zestig meter diep. Men verwacht dat de scheur over de hele breedte van de gletsjer zal gaan lopen, waardoor een enorm stuk ijs van de gletsjer (ongeveer 900 vierkante kilometer) los kan breken. |
![]() |
| Kleine
IJstijd ontstaan door vulkanen? 4 februari 2012 |
Het langdurige zonne-minimum (het Maunder-minimum) duurde van ongeveer 1645 tot 1715 en wordt vaak aangewezen voor het ontstaan van de Kleine IJstijd op aarde, maar lang voor deze langdurige periode van geringe zonneactiviteit, waren de winters ook al veel kouder dan normaal, vooral in Noord-Europa. Volgens sommige onderzoekers duurde de Kleine IJstijd alles bij elkaar enkele eeuwen, en begon deze tussen 1275 en 1300. Hun conclusie na onderzoek van plantenresten en ijskernen is, dat de Kleine IJstijd het directe gevolg was van vier zware tropische vulkaanuitbarstingen. Vulkaanstof in de atmosfeer heeft een afkoelende werking, en uit berekeningen blijkt dat bij uitbarstingen in korte tijd sprake kan zijn van een stapelend en langdurig effect. De Kleine IJstijd zou ook opgetreden zijn zonder het langdurig zonneminimum. |
![]() |
| Terugreis
André Kuipers uitgesteld 3 februari 2012 |
||
|
|
||
![]()
|
| Goederen
aangekomen bij ISS 31 januari 2012 |
|
Het Russische vrachtschip Progress 46 is 28 januari om 01:09 uur Nederlandse tijd aan het ISS gekoppeld, hij kwam aan bij de Pirs koppelpoort toen het ISS boven de noordoostkust van Brazilië vloog. Voor Expeditie 30 is 2900 kilo goederen en brandstof voor André Kuipers en zijn collega's aan boord gebracht. Het gaat om: 930 kilo brandstof, 50 kilo lucht en zuurstof, 420 kilo water en 1260 kilo reserveonderdelen en wetenschappelijke experimenten en verder nog wat vers fruit, eten en persoonlijke spullen voor de bemanning. |
![]() |
| Blue Marble 28 januari 2012 |
De bekende opname Blue Marble, wat Blauwe Knikker betekent, is geupdate en is scherper en mooier geworden. Op de eerste foto Blue Marble (foto links), die de astronauten aan boord van de Apollo 17 in 1972 van de aarde maakten moet de aarde inderdaad op zo’n blauwe knikker hebben geleken. In 2012 hebben we de apparatuur om nog betere foto’s van de aarde te maken. NASA heeft met behulp van de Suomi NPP-satelliet op 4 januari een samengestelde foto gemaakt van onze aarde (foto rechts). |
![]() ![]() |
| Cassini bezoekt de
hoge zuidelijk breedtegraden op Titan 28 januari 2012 |
Cassini vliegt 30 januari over de hoge zuidelijke breedtegraden en het wordt een van de laatste opnamen van de hoge zuidelijke breedtegraden op Titan. Ook wordt de laatste opname van Ontario Lacus gemaakt voordat de zon ondergaat voor de winter op het zuidelijke halfrond. |
![]() |
| Grote zonnestorm raakt aarde 25 januari 2012 |
Op maandagochtend 23 januari om 04.59 uur Nederlandse tijd vond op de zon een krachtige uitbarsting plaats (klasse M8.7), de grootste sinds 2005. Er werd een plasmawolk met geladen deeltjes de ruimte in geblazen, die voornamelijk uit protonen en elektronen bestaat. De deeltjes verplaatsen zich met een snelheid van zo’n 2200 kilometer per seconde richting de aarde. De plasmawolk is in de loop van dinsdagmiddag 24 januari bij de aarde aangekomen, en heeft enkele verstoringen veroorzaakt in satellietelektronica en radiocommunicatie zonder verdere gevolgen. De deeltjes in de wolk hebben een indrukwekkend poollicht veroorzaakt (zie foto), dat te zien is geweest in een brede ring rond de magnetische noord- en zuidpool van de aarde. In Nederland is het poollicht bijna niet zichtbaar geweest, omdat er teveel bewolking was. |
![]() |
| Weer
op Titan is voorspelbaar 21 januari 2012 |
In de atmosfeer van Titan vindt een methaankringloop plaats met wolken, mist, regenbuien en meren en is te vergelijken met de waterkringloop op aarde. Het grote verschil met de aarde is de temperatuur, op Titan is het bijna 200 graden onder nul. Andere kenmerken van Titan is dat de meeste meren te vinden zijn rond de polen, vooral rond de noordpool. Het gebied rond de evenaar is meestal erg droog, maar op opnames die de Huygens-sonde in 2005 heeft gemaakt was te zien dat er rond de evenaar regelmatig grote hoeveelheden vloeistof over het oppervlak stromen. In 2009 werd ontdekt dat, vooral in lente en herfst, rond de evenaar tropische buien kunnen optreden. De vloeibare methaan verzamelt zich voornamelijk in meren rond de polen, omdat het zonlicht daar gemiddeld het zwakst is, verdampt het methaan minder snel. Saturnus draait in een langgerekte baan om de zon, waardoor het noordelijk halfrond van Titan tijdens de zomer verder van de zon verwijderd is dan tijdens de zomer op het zuidelijk halfrond. Hierdoor duurt het regenseizoen in het noorden langer dan in het zuiden en vormen zich rond de noordpool gemakkelijker meren. |
![]() |
| Phobos Grunt
neergestort in oceaan 15 januari 2012 |
| Update 15 januari: Volgens de Russische ruimtevaartorganisatie Roskosmos, zijn vanavond 20 tot 30 brokstukken (ongeveer 200 kilo) van de Phobos-Grunt, op ruim 1000 kilometer van Chili, in de Stille Oceaan gestort. Het grootste deel is in de
atmosfeer verbrand. Het ruimtevaartuig weegt veertien
ton en zal naar verwachting grotendeels in de atmosfeer verbranden, Het uiterste zuiden van Nederlands-Limburg en de zuidelijke helft van België liggen net binnen de gevarenzone. |
![]() |
| Opportunity overwintert in Greeley
Haven 15 januari 2012 |
Opportunity gaat de komende maanden ten zuiden van de evenaar op Mars overwinteren in Greeley Haven op Cake York aan de rand van krater Endeavour, waar het de komende maanden winter is, met korte dagen en een lage zonnestand. Voor voldoende zonne-energie zal Opportunity de tijd doorbrengen op een helling die naar het noorden is gericht. Deze maand is Opportunity acht jaar op Mars. |
![]() |
| 80e flyby langs Titan 31 december 2011 |
Tijdens deze flyby onderzoekt Cassini het zuidelijke halfrond van Titan en de wisselwerking tussen de zwaartekracht van Saturnus en Titan. Met de spectrometer wordt de atmosferische en oppervlakte temperatuur gemeten. De radar maakt gebruik van stellaire occultations van de sterren CW Leo en R Leo (in het sterrenbeeld leeuw). Cassini observeert deze sterren in hun positie achter de atmosfeer van Titan tot ze uiteindelijk achter de maan verdwijnen. Zolang de sterren boven de atmosfeer van Titan staan, stralen zij een breed spectrum van golflengtes uit. De atmosfeer werkt als een filter dat bepaalde golflengtes van de straling van de ster tegenhoudt. Belangrijk binnen deze methode is dat de tegengehoude golflengtes een beeld geven van de moleculen en atomen in de atmosfeer van Titan (rechts Titan en Dione). |
![]() |
| Grail nadert de maan 31 december 2011 |
Op 31 december en 1 januari moeten GRAIL-A en GRAIL-B bij de maan aankomen. GRAIL (Gravity Recovery And Interior Laboratory) wordt door het aanzetten van de raketmotoren (40 minuten) in een baan om de maan gebracht. De lancering was 10 september. Het zwaartekrachtsveld van de maan wordt in kaart gebracht en camera's gaan de huidige kaarten van het maanoppervlak verbeteren. Onderzoekers hopen meer te leren over de structuur en het ontstaan van de maan. De GRAIL-sondes draaien eerst in een langgerekte polaire baan om de maan, met een omlooptijd van ruim elf uur. De komende weken wordt deze baan weer met behulp van de raketmotoren tot een vrijwel cirkelvormige omloopbaan (iets minder dan twee uur) teruggebracht. In maart beginnen de GRAILS aan hun onderzoeksprogramma. De onderlinge afstand tussen de sondes is ongeveer tweehonderd kilometer op een hoogte van vijftig kilometer boven de maan. Het onderzoek zal ongeveer drie maanden duren. |
![]() |
| Spectaculaire foto
komeet Loverjoy vanuit ISS (rechts) 21 december 2011 |
![]() |
| Lancering André Kuipers 21 december 2011 |
|
De Sojoez-raket met André Kuipers
is om 14.16 uur Nederlandse tijd succesvol gelanceerd Samen met twee andere astronauten is Kuipers nu onderweg naar het ISS voor hun missie PromISSe. De drie ruimtevaarders komen vrijdag aan bij het ISS.Dezelfde middag is het ISS boven Nederland te zien tussen 17.46 en 17.51 uur. Voor de lancering moest André
Kuipers allerlei rituelen doen. |
| Bekijk hier de lancering: |
| Higgs-deeltje 14 december 2011 |
CERN meldde vandaag op een persconferentie dat de wetenschap er redelijk van overtuigd is, dat er in de LHC een glimp van het Higgs-deeltje is gezien. In het Standaardmodel van de deeltjesfysica, dit is een theorie die fysici lang geleden hebben opgesteld, speelt een theoretisch deeltje een belangrijke rol, dit deeltje zou er voor zorgen dat alle minieme deeltjes in het universum massa hebben. Dit (theoretische) deeltje heet het Higgs-deeltje, alleen is dit deeltje na 40 jaar zoeken nog nooit gevonden. Als het Higgs-deeltje bestaat, kunnen onderzoekers daarmee verder werken. Massa is belangrijk, het bepaalt hoe deeltjes zich gedragen. Ze bepalen wat we om ons heen zien, van de kleinste levende deeltjes tot de grootste sterrenstelsels. Het zijn de bouwstenen van het leven. CERN kon al
uitsluiten dat het deeltje tussen de 114 en 115 GeV woog en ook niet
tussen de 135 en 136 GeV. Maar er is in de LHC iets
opvallends
gezien rond 125 GeV, het zou een glimp van Higgs kunnen zijn. |
![]() |
| Opportunity heeft
vermoedelijk gips ontdekt 11 december 2011 |
Het mineraal dat Opportunity heeft ontdekt lijkt het meest op gips en geeft opnieuw een aanwijzing dat er ooit water door het vulkanische gesteente van Mars heeft gesijpeld. De strook is ongeveer 45 centimeter lang en twee centimeter breed en steekt een klein stukje boven het omringende gesteente uit. Uit spectrometrisch onderzoek blijkt dat het mineraal rijk is aan calcium en zwavel, in een verhouding die overeenkomt met die van calciumsulfaat. |
![]() |
| 79e flyby
langs Titan 11 december 2011 |
Op 13 december is de 79e flyby van Cassini langs Titan. Het oppervlakte wordt onderzocht, de temperatuur en dwardoorsnede van de atmosfeer wordt gemeten om informatie te krijgen over de noordelijke polaire stroming van de lente tot de zomer op Titan. Ook wordt de onlangs ontstane mist onderzocht. De spectrometer zal het oppervlak van het gebied in de buurt van Belet weer fotograferen om te kijken of er sinds het vorige onderzoek in 2010 veranderingen zijn opgetreden. Het ISS maakt ook opnames (met zijn ultraviolet imaging spectrograph (UVIS) van het oppervlak en atmosfeer van Titan, om informatie van de atmosfeer te verkrijgen over uitstoot van stikstof, opname/uitstoot van waterstof en opname door eenvoudige koolwaterstoffen. |
![]() |
| Curiosity
gelanceerd 11 november 2011 |
|
UPDATE lancering Curiosity 26
november Curiosity is om 16.02 uur Nederlandse tijd met succes gelanceerd vanaf de basis Cape Canaveral in Florida. ![]() Als alles volgens plan verloopt gaat Curiosity in augustus 2012 landen in de Gale krater, met een doorsnede van 150 kilometer. Deze
krater bevindt zich dichtbij de evenaar van Mars en aan de voet van
deze krater bevindt zich een vijf kilometer ![]() De Curiosity is te vergelijken
met een scheikundelaboratorium. Het project heeft ongeveer 1,5 miljard
euro gekost. Daarnaast kijkt de Curiosity naar
methaan in de atmosfeer van Mars. Dat gas kan van vulkanen komen, |
| ESA heeft contact met
Phobos Grunt 26 november 2011 |
| In
de nacht van dinsdag op woensdag, 22 op 23 november, had ESA voor het
eerst contact met Phobos Grunt. De Russen gingen er al vanuit dat alles mislukt was. De afgelopen uren heeft ESA
opnieuw geprobeerd om contact te krijgen en
richtte de antenne in de juiste richting, Deze contactgegevens bevatten
informatie over de technische toestand van de systemen aan boord. De Russen hopen nog steeds (maar
de kans is heel klein) dat ze de sonde op weg kunnen helpen,
|
![]() |
| Cassini volgt storm op
Saturnus 22 november 2011 |
| De storm ontstond op 5 december 2010 als
een kleine witte vlek in het wolkendek, maar omcirkelde binnen twee maanden de hele planeet. Nieuwe opnamen van Cassini laten de ontwikkeling zien van het onweersgebied dat het noordelijk halfrond van Saturnus bijna een jaar lang heeft geteisterd. Het gebied heeft een oppervlak
van 1800
kilometer van oost naar west en ongeveer 1300 kilometer van noord naar
zuid. Daarmee was dit ook het langdurigste onweersgebied dat ooit op Saturnus is waargenomen. De vorige langste storm op Saturnus was in 1903 en hield het 150 dagen vol. Het lijkt erop dat zich om de
twintig
tot dertig jaar in de atmosfeer een enorme druk opbouwd,
|
![]() |
| Neutrino's nog steeds
te snel 22 november 2011 |
Wetenschappers van CERN hebben opnieuw vastgesteld dat het minuscule deeltje, het neutrino, weer sneller ging dan het licht.Bij de nieuwe aangepaste test zijn neutrinopulsen uitgezonden die duizenden keren korter waren (3 nanoseconden). Dat vergroot de nauwkeurigheid
van de gemeten aankomsttijden, maar tegelijkertijd is het aantal
gemeten neutrino's De zoektocht naar andere zwakke
punten in het experiment, bijvoorbeeld een kleine afwijking in de
synchronisatie |
![]() |
| Phobos-Grunt
gelanceerd, maar voor hoe
lang? 10 november 2011 |
|
Update 14 november 2011: Technici zijn er
niet in geslaagd om de motor, die niet tot ontbranding kwam, weer aan
de gang te krijgen, en hierdoor
De lancering van de Russische
Marsverkenner Phobos-Grunt, afgelopen dinsdagavond om 21.16 uur
Nederlandse tijd Tot
nu toe zijn de ingenieurs er niet in geslaagd om controle over het
besturingssysteem te krijgen. Phobos-Grunt (120 miljoen euro)
zou op Phobos grondmonsters verzamelen en in augustus 2014 mee terug
brengen naar de aarde. |
|
| De maan had
vroeger een magnetisch veld 14 november 2011 |
|
Aardwetenschappers
denken dat het magnetische veld van de maan vroeger werd opgewekt door
de aarde. Vroeger stond de maan namelijk dichter bij de aarde. Uit modelberekeningen blijkt dat de maan ongeveer een miljard jaar een magnetisch veld in stand kon houden, toen de afstand tussen de maan en de aarde tussen de 165.000 en 300.000 kilometer was. Door de kleinere afstand waren er sterkere getijdenkrachten op de maan, waardoor het vloeibare ijzer in de kern van de maan in beweging bleef en een magnetisch veld op kon wekken. Nu is de afstand tussen de aarde en de maan gemiddeld 384.600 kilometer.De getijdenkrachten werden minder toen de afstand groter dan 300.000 kilometer werd en geleidelijk verdween daarmee, ongeveer 2,7 miljard jaar geleden, het magnetische veld. Een andere theorie is dat zware inslagen door grote planetoïden en kometen ook het magnetisch veld gedurende ongeveer 10.000 jaar konden opwekken. De twee theorieën kunnen ook samen het magnetisch veld hebben veroorzaakt.
|
![]() |
| Missie
Mars500 volbracht 6 november 2011 |
|
Onderzoekers wilden met de missie
achterhalen wat een retourtje Mars,
die ongeveer
520 dagen duurt, met mensen doet. met het thuisfront, maar daar zat een enorme vertraging tussen. Een verzonden berichtje doet er twintig minuten over om de afstand tussen Mars en de aarde te overbruggen. Zodra de astronauten 'geland' zijn, gaan ze drie dagen in quarantaine voor nader onderzoek. De eerste conclusies van de Missie Mars500 worden pas over een jaar verwacht en dan zal ook duidelijk zijn of er nog een experiment volgt. |
|
| Mars500-missie
bijna voorbij 1 november 2011 |
|
|