INFO OVER HET ZONNESTELSEL

Venus

De planeet Venus is genoemd naar de Romeinse godin van de liefde en schoonheid.
Venus is ongeveer even groot, zwaar en dicht als de aarde.

Net als de aarde heeft Venus ook een atmosfeer.
Het meest voorkomende gas in de atmosfeer is kooldioxide (96%), het kooldioxide veroorzaakt
een enorm broeikaseffect, met verstikkende, oranjewitte zwavelzuurwolken.

Het dikke wolkendek houdt de warmte niet vast, maar zorgt ervoor dat er niet zoveel zonlicht op
het oppervlak valt, hierdoor is het minder warm dan dat het zou zijn zonder wolkendek.

Venus draait in westelijke richting om haar as, in tegenstelling tot de andere planeten, die in
oostelijke richting draaien. De zon komt er dus op in het westen.
Venus wordt ook wel de morgen- of avondster genoemd.
De planeet is het helderste hemellichaam dat we op aarde kunnen zien.

Je kunt er onmogelijk leven.
De luchtdruk op Venus is 90 keer hoger dan op aarde.
Dat is vergelijkbaar met een duik van 900 meter diep in de oceaan.

De gemiddelde afstand tot de zon is 108 miljoen kilometer.
Venus draait heel langzaam om zijn as, in 243 dagen en in 225 dagen om de zon.

Venus

Op Venus is het aan de nachtkant net zo warm als aan de dagkant, dit komt omdat snelle winden hoog
in het wolkendek de warmte verspreiden. Die winden hier halen snelheden van meer dan 300 kilometer per uur.
Aan het oppervlak slechts een paar kilometer per uur, maar omdat de druk zo hoog is, zit er veel kracht
achter deze wind, dus alles wat niet verbrandt of geplet wordt door de hoge druk, waait wel omver.

Op Venus kan het wel 464°C worden en het regent voortdurend giftig zwavelzuur uit oranjewitte wolken.
Venus is rotsachtig heeft veel kraters, vulkanen en meren vol gloeiendhete lava, dit is vloeibaar gesmolten gesteente.

De druk in het binnenste van Venus is waarschijnlijk heel erg hoog,
waardoor eens in de zoveel tijd vulkaanuitbarstingen ontstaan.

Venus heeft geen magnetisch veld en door de hoge temperaturen is ook elke aanwijzing over
een eventueel vroeger magnetisch veld verdwenen.
Het Venus-oppervlak is geel, bruin van kleur.

In 1990 bracht de Magellan met radar bijna het hele oppervlak van Venus in kaart.

Ruim 150 vulkanen hebben een doorsnede van 100 kilometer.
60% van het oppervlak bestaat uit lava.

De Magellan

In de afgelopen veertig jaar is Venus door ruim 20 Amerikaanse en Russische ruimtevaartuigen
onderzocht, tijdens een voorbijvlucht of vanuit een omloopbaan.

Twee ruimtecapsules zijn er zelfs geland.

• Verena 7 (1970)

• Verena 8 (1972)

De Pioneer Venus draaide tussen 1978 en 1992 rond Venus en onderzocht vooral de atmosfeer.

ESA laat Venus Express dalen, 29 juli 2008

Venus Express zal de komende weken door een aantal baanmanoeuvres in een lagere baan om Venus worden
gebracht. Vanaf 4 augustus zal Venus Express dan nieuwe gebieden en verschijnselen kunnen onderzoeken.

De excentrische polaire baan, waarbij de afstand tot het oppervlak van Venus kon vari?ren
van 250 kilometer tot 66.000 kilometer. Hierdoor was het mogelijk om het noordelijk halfrond
van dichtbij te onderzoeken en het zuidelijk halfrond langduriger, maar van grotere afstand.

De afstand van de baan komt nu op 185 tot 300 kilometer te liggen. Het magnetische veld rond
de noordpool wordt onderzocht en ook metingen aan de buitenste lagen van de atmosfeer kunnen
worden verricht. Later is het de bedoeling om Venus Express nog dichter bij de planeet te brengen.

Zuidelijk halfrond van Venus

De opname van het zuidelijk halfrond is gemaakt door de Venus Express op een afstand van
30.000 kilometer van Venus, de zuidpool bevindt zich aan de onderkant en de evenaar aan de bovenkant.
De wolken verplaatsten zich van de evenaar naar de pool.

Atmosfeer Venus stroomt net als de aarde, 29 november 2007

De circulatiepatronen in de atmosfeer van Venus lijkt op die van de aarde, dit blijkt uit onderzoek
van Venus Express. Maar de samenstelling van de atmosfeer verschilt sterk met die van de aarde,
de atmosfeer van Venus bestaat grotendeels uit kooldioxine en de luchtdruk is zeer hoog.

Aarde en Venus

Venus Express heeft ook ontdekt waarom er op Venus vrijwel geen water is, uit de hoogste regionen
van de atmosfeer ontsnappen namelijk veel meer moleculen en sneller dan bij de aarde.
Uit metingen blijkt dat er grote aantallen ionen van waterstof, helium en zuurstof.

Deze ionen worden op hoogten tussen 80 en 100 kilometer gevormd door ontleding
van neutrale moleculen, inclusief water, onder invloed van de zonnestraling.
Hoewel het dichte dek van zwavelzuurwolken zichtbaar licht niet doorlaat, kon
de atmosfeer in ander specifieke golflengten gedetailleerd worden onderzocht.

Venus Express draait om Venus

De warme lucht die rond de evenaar opstijgt, stroomt over beide halfronden van Venus
op hoogten van rond de 60 kilometer in de richting van de polen. Rond de 60ste breedtegraad
daalt de lucht weer, om onder het wolkendek terug te keren naar de evenaar.

Op hoogten boven ongeveer 100 kilometer is een ander circulatiepatroon, daar stroomt ijle lucht van
het gebied waar de zon recht boven staat naar het tegenovergestelde punt aan de nachtzijde van Venus.

Ook zijn er bliksemontladingen in de atmosfeer ontdekt, de bliksem speelt een belangrijke rol
in de chemische samenstelling van de atmosfeer, door de elektrische ontladingen vallen de moleculen
uiteen, waarna de deeltjes zich weer tot nieuwe soorten moleculen kunnen samenvoegen.
De bliksems op Venus vinden niet plaats in wolken van waterdamp, maar in wolken van zwavelzuur.

Bliksem op Venus

Molecuul gevonden in Venusatmosfeer, 20 mei 2008

Venus Express heeft voor het eerst de aanwezigheid van hydroxyl in de atmosfeer van Venus aangetoond.
Hydroxyl is een molecuul dat moeilijk te vinden is, het bestaat uit één atoom waterstof en één atoom zuurstof.
Deze ontdekking geeft onderzoekers een mogelijkheid om de werking van de dichte atmosfeer van Venus te ontrafelen.

Het is gevonden in de bovenste lagen van de atmosfeer, ongeveer 100 km boven het oppervlak, met behulp van
de VIRTIS, Visible and Infrared Thermal Imaging Spectrometer. De Venus Express maakte hiervoor een beweging,
die van Venus wegdraaide om vervolgens een nauwelijks zichtbare atmosferische laag te onderzoeken.

VIRTIS vond de hydroxyl moleculen door het meten van de hoeveelheid infrarood licht dat de moleculen in
deze laag afgaven. De laag van de atmosfeer waarin de moleculen zijn gevonden is maar 10 km breed.

Molecuul in atmosfeer Venus

Aangenomen wordt dat hydroxyl een belangrijke rol speelt in de atmosfeer van een planeet, omdat het sterk
reageert met andere stoffen. Op aarde helpt het molecuul onder meer bij de afbraak van vervuilende stoffen in
de atmosfeer, door CO2 te stabiliseren, zo wordt voorkomen dat CO2 wordt omgezet in koolstofmonoxide en er is
ook een verband met de aanwezigheid van ozon, die onze planeet tegen de ultraviolette straling van de zon beschermt.

Men denkt dat het verband tussen hydroxyl en ozon op Venus niet veel verschilt met dat op aarde.
Wel lijkt de verdeling van hydroxyl en de ozon in de atmosfeer van Venus grotere wisselingen te vertonen.
Op Mars zou het een rol kunnen spelen in het steriliseren van de oppervlakte,
zodat het voor microben onmogelijk wordt om te leven.

Venus toch nog vulkanisch actief? 6 april 2008

Venus Express heeft gemeten dat de hoeveelheid zwaveldioxide in de atmosfeer van Venus sterk wisselt.
Zwaveldioxide is een vulkanisch gas, hierdoor is opnieuw de vraag ontstaan over actief vulkanisme op Venus.

De aanwezigheid van zwaveldioxide in de atmosfeer van Venus is geen bewijs voor recente
vulkanische activiteit. Maar de waarnemingen en metingen van de snelle veranderingen in
het zwaveldioxidegehalte zijn waarschijnlijk wel het bewijs van vulkanisme.

Venus gefotografeerd door Venus Express

Zwavelverbindingen in de atmosfeer van de aarde blijven niet lang aanwezig, door chemische reacties met
het aardoppervlak worden ze aan de lucht onttrokken. Wetenschappers vermoeden dat dit op Venus ook
plaats vindt, alleen verlopen de reacties veel trager, over tijdschalen van tientallen miljoenen jaren.

Wervelwind op de zuidpool van Venus, 18 maart 2008

Uit infraroodwaarnemingen eind februari van de Venus Express blijkt dat de vorm van de gigantische
atmosferische wervelwindstructuur boven de zuidpool van Venus extreem snel van vorm veranderd.

De wervel heeft een middellijn van ongeveer tweeduizend kilometer en is voor het eerst gefotografeerd
door Mariner 10 in 1974. Een vergelijkbare structuur is ook waargenomen op de noordpool
van Venus door de Pioneer in 1979 en ze vertonen veel overeenkomsten.

Op de opnamen, die in enkele dagen zijn gemaakt, is te zien hoe het oog van de storm in korte tijd
van vorm en structuur verandert. De oorzaak van die snelle veranderingen is niet bekend.

Wervelwind Venus

De wervel zelf ontstaat waarschijnlijk doordat hete lucht bij de evenaar opstijgt en naar de polen beweegt,
waar vervolgens weer een dalende beweging inzet. Dit veroorzaakt dan weer een depressie waardoor
deze regio nog warmer wordt. Door de rotatie van de planeet zou dan de wervelstructuur ontstaan.
Je kunt de poolwervel vergelijken met wat je ziet als je de stop uit de gootsteen trekt.

De ovale vorm geeft aan dat het een zeer complexe omgeving moet zijn, met atmosferische gassen stromend
in verschillende richtingen en tussen verschillende hoogtes. Dit verschijnsel is ook waargenomen op de aarde.

Atmosfeer Venus heel veranderlijk, 23 februari 2008

Veranderingen in het wolkendek van Venus kunnen heel snel en grootschalig zijn, dit blijkt uit
waarnemingen van Venus Express, die de heldere sluierbewolking op het zuiderlijk halfrond volgt.
In juli 2007 heeft de camera van de Venus Express, de Venus Monitoring Camera,
VMC een serie beelden gemaakt, om de ontwikkeling van de atmosfeer van de planeet te volgen.

Binnen enkele dagen kunnen zich hoge, heldere sluierwolken vormen, die zich uitstrekken
van de zuidpool tot de evenaar om hierna weer net zo snel te verdwijnen.
Het is niet duidelijk hoe deze weersveranderingen ontstaan.

De atmosfeer, die rijk is aan koolstofdioxide, bevat tot een hoogte van ongeveer 70 kilometer,
kleine hoeveelheden water- en zwaveldioxide-dampen. Normaal bevinden ze zich diep
in het wolkendek, maar als een atmosferisch proces deze moleculen de hoogte in stuwt,
worden deze blootgesteld aan de ultraviolette zonnestraling, die deze moleculen afbreekt.

De gescheiden deeltjes worden omgevormd tot zwavelzuurdeeltjes, die vervolgens
de lichtgekleurde sluierbewolking vormt. De donkere markeringen in het wolkendek
van Venus worden veroorzaakt door een chemisch component die ultraviolet zonlicht
absorbeert, maar welke dit is is nog niet duidelijk. Deze plekken, De chemische samenstelling
kan men misschien achterhalen met een ander Venus Express instrument, namelijk VIRTIS.

Atmosfeer Venus op 27 en 28 juli 2007, gefotografeerd door Venus Express

Het wolkendek van Venus is pas te zien als de planeet in ultraviolette golflengten wordt bekeken,
alleen dan is de wolkenstructuur goed waarneembaar. Donkere en heldere strepen
duiden dus op gebieden waar ultraviolet zonlicht wordt geabsorbeerd of gereflecteerd.

De Venus Express heeft er ongeveer 600 rondjes op zitten.

Venus Express een jaar rond Venus, 11 april 2007

Op 11 april 2006 kwam de Venus Express aan in een baan rond Venus, vandaag heeft Venus Express zijn eerste jaar
rond deze planeet volbracht. In het eerste jaar is onderzoek gedaan aan de wolkenwervels aan de polen van de planeet,
aan de opbouw van de dampkring en aan de temperatuurverdeling aan het oppervlak.

Op de opname hieronder zie je Venus in onechte kleuren, gemaakt door de Venus Express op 26 augustus 2006
op een afstand van 65000 kilometer van het oppervlak van Venus.
Dit blauwe verschijnsel heet airglow of nachthemellicht en ontstaat wanneer losse zuurstofatomen zich combineren tot zuurstofmoleculen.
Airglowonderzoek zal hopelijk meer informatie opleveren over de stromingspatronen in de dampkring en over de chemische processen
die er optreden, de losse zuurstofatomen ontstaan door splitsing van kooldioxide onder invloed van ultraviolet zonlicht.

Venus in onechte kleuren

Venus Express licht tipje van wolkensluier op, 3 april 2007

Venus Express laat waarnemingen zien, die wat meer inzicht geven in de kracht en snelheid van de wolken op Venus.
Het wolkendek van Venus vertoont een superrotatie, ofwel de wolken draaien eens in de vier dagen rond de planeet.

Aan de polen komen enorme dubbele draaikolken voor, Venus Express kan de wolkenstructuur op verschillende hoogten in kaart
brengen, met behulp van infrarood- en ultraviolet-detectoren, zowel aan de dagzijde als aan de nachtzijde van Venus.

Wolken op Venus

Venus Express heeft ontdekt dat het wolkendek in de gebieden bij evenaar erg turbulent en onregelmatig van structuur is.
Aan de dagzijde kan dat verklaard worden door de wisselwerking tussen de superrotatie en de convectie
als gevolg van de zonnestraling, aan de nachtzijde is die turbulentie minder makkelijk te verklaren.

Temperatuur Venusoppervlak in kaart gebracht, 14 december 2006

Een instrument aan boord van Venus Express heeft voor het eerst een temperatuurkaart
van een groot gedeelte van het zuidelijke halfrond van de planeet gemaakt.

De gegevens zullen worden gebruikt om plekken op te sporen waar mogelijk nog vulkanische activiteit is.
Uit de metingen is gebleken dat de bergtoppen op Venus dertig graden kouder zijn dan de laaglanden.

Dit kouder betekent toch nog 447 graden Celsius, want door het enorme broeikaseffect is het overal heet op Venus.

Temperatuur op Venus

Venus Express maakt opname dubbele wervelstorm in Venusatmosfeer, 27 juni 2006

Waarnemingen van de Venus Express in infrarood, ultraviolet en zichtbaar licht,
hebben belangrijke gegevens opgeleverd over Venus.
De ruimtesonde zag in zijn eerste baan rond Venus een dubbele werveling in de atmosfeer,
boven de zuidpool, bijzondere streeppatronen en sporen van zuurstof.

De eerste baan die de Venus Express aflegde, duurde negen dagen en had een afstand
van 350.000 tot 400 kilometer boven het oppervlak.
De ruimtesonde stuurde tijdens zijn eerste baan rond de planeet ook al metingen terug
van de chemische samenstelling van de atmosfeer, die bevestigden de aanwezigheid van kooldioxide, CO2.
Straling van de zon reageert hoog in de atmosfeer met CO2 waardoor koolmonoxide en zuurstof ontstaan.

Venus atmosfeer

Dat er één werveling zou zijn, hadden wetenschappers wel verwacht, maar hoe er
twee wervelingen zijn ontstaan moet nog verder onderzocht worden.
Rond de wervelingen beweegt een koude luchtstroom, verderop komen opmerkelijke streeppatronen voor
in het wolkendek, waarschijnlijk worden de strepen veroorzaakt door stof en aerosolen in de atmosfeer.

In het verleden werd de zuidpool onderzocht door de Amerikaanse ruimtemissies Pioneer
en Mariner 10, maar nog nooit werden de verschijnselen in de atmosfeer zo gedetailleerd vastgelegd.
Sinds 7 mei draait de Venus Express in een baan van 24 uur rond de planeet,
van 66.000 kilometer tot 250 kilometer boven het oppervlak.

Oude Venera foto's als nieuw, Venus, 12 september 2006

De gepensioneerde sterrenkundige, Don Mitchell, heeft oude foto's van de
Russische ruimtesondes, Venera 13 en 14 bijgewerkt, om zo nog meer details te laten zien
van het oppervlak van Venus, de bergen op de achtergrond (eerste foto) en de bodem.

Bergen op achtergrond, gemaakt door Venera 13

Bodem van Venus, gemaakt door Venera 14

Venera 13 en 14 landden in maart 1982 succesvol op het oppervlak van Venus.
Beide ruimtesondes zagen er hetzelfde uit en maakten mooie foto's.
De oude foto's zijn nu opnieuw bewerkt en laten een veel duidelijker beeld zien van Venus.
Mitchell heeft donkere en lichte plekken op de foto's weg gefilterd om meer details naar voren te brengen.

Venera 13 en 14

Bij de volgende stap zullen foto's van Venera 9 en 10 opnieuw worden bijgewerkt.
Nog maar weinig mensen hebben de gemaakte foto's van deze ruimtesondes gezien.

Venus Express bereikt definitieve baan, 10 mei 2006

Na de aankomst op 11 april van de Venus Express bij Venus, draaide de sonde in een elliptische baan,
waarvan het verste punt meer dan 300.000 kilometer van de planeet verwijderd was.
Na vijf baancorrecties draait de Venus Express nu in een minder langgerekte baan,
waarvan het hoogste punt 66.000 kilometer boven Venus ligt.

Baan Venus Express naar Venus

De sonde volgt een baan over de polen, met een omlooptijd van 24 uur, waarvan het laagste punt
op ongeveer 250 kilometer boven de noordpool van de planeet ligt.
Eén voor één zullen nu de instrumenten van Venus Express worden ingeschakeld en getest.
Als alles goed verloopt, zal op 4 juni kunnen worden begonnen met het wetenschappelijke onderzoek
van de atmosfeer en het oppervlak van Venus.

Maar de Venus Express heeft te kampen met zijn eerste defecte onderdeel. Vluchtleiders merkten op dat een spiegel,
die onderdeel is van een interferometer, om de temperatuur en de samenstelling van de atmosfeer te onderzoeken,
kapot gegaan is door een onduidelijke reden en dat deze niet meer 90° kan gedraaid worden.

In maart werd de spiegel voor de eerste keer gedraaid en op 27 april slaagden de vluchtleiders er in
de spiegel 30° te draaien maar nu zit de spiegel vast en kan men op dit moment niet verder werken met
het PFS instrument, men hoopt dat de vluchtleiders het probleem nog op kunnen lossen.
De PFS is één van de 7 instrumenten die de Venus Express aan boord heeft en volgens de ESA zouden
alle overige wetenschappelijke instrumenten zich in goede conditie bevinden.

Venus Express maakt eerste foto, 13 april 2006

De Venus Express, die op 11 april bij Venus aankwam, heeft de eerste foto's doorgestuurd.
Met de Venus Monitoring Camera, is vanaf ongeveer 200.000 kilometer afstand een opname
gemaakt van de zuidpool, die nog niet eerder in beeld is gebracht.

Zuidpool van Venus

Op de foto zijn duidelijk wolkenpatronen in de dampkring van Venus zichtbaar.
Vanuit een lagere baan zal de ruimtesonde straks veel gedetailleerdere foto's
van het wolkendek van de planeet kunnen maken.

Venus Express aangekomen bij Venus, 11 april 2006

Op 11 april is de Venus Express bij Venus aangekomen, om 11.30 uur bevestigde ESA,
dat de Venus Express volgens plan, in een baan om Venus is gekomen.
Ze heeft de afstand van 400 miljoen kilometer in ongeveer 5 maanden afgelegd.

Voor de ESA is dit de eerste missie naar Venus, één van de meest raadselachtige planeten in het zonnestelsel.

Om in een baan om de planeet te komen, moest de Venus Express zijn snelheid van 29.000 kilometer per uur
ten opzichte van Venus met ongeveer 15% terugbrengen. Vanaf de grond kreeg de satelliet
een reeks opdrachten om de boordmotor te laten ontbrandden en de corrigerende manoeuvres uit te voeren.

Op 11 april om drie minuten over acht 's ochtends, begonnen deze manoeuvres, om negentien minuten
over negen volgde de ontbranding van de motor, die ongeveer 51 minuten duurde.
Het belangrijkste was wel dat de manoeuvres op de juiste momenten moesten plaatsvinden,
deze reeks manoeuvres begonnen op 4 april en duren tot 13 april.

Venus Express bij Venus

Tijdens het ontbrandden van de motor werden de zonnepanelen van de sonde zo gericht dat het risico
van een te grote mechanische belasting tijdens het afremmen minimaal was.

De komende vier weken ontbrandt de motor nog enkele keren, deze handelingen moeten er voor zorgen, dat
de Venus Express in haar lager gelegen operationele polaire baan op 400 kilometer hoogte terecht komt.

De Venus Express moet in mei in een vaste baan rond Venus komen en draait in 24 uur een keer om Venus.
Vanaf 4 juni beginnen de wetenschappelijke onderzoeken.

Venus Express heeft hoofdmotor getest, 18 februari 2006

Honderd dagen nadat Venus Express gelanceerd werd richting de planeet Venus,
heeft de ESA voor de eerste keer succesvol haar hoofdmotor onstoken.

De sonde bevindt zich op dit moment 47 miljoen kilometer van de aarde.
In de nacht van 16 op 17 februari werd de hoofdmotor 3 seconden ontstoken.

De hoofdmotor zorgt ervoor dat de ruimtesonde, als zij over een paar maanden bij Venus aankomt,
wordt afgeremd en de ruimtesonde in een baan om de planeet kan worden gebracht.

Een uurtje later werden in Australië gegevens ontvangen dat de ontsteking succesvol was verlopen.
De handeling zorgde ervoor dat snelheid van Venus Express met 3 meter per seconde is verhoogd.

Tegelijkertijd werd de hoofdantenne van de sonde beter naar de aarde te gericht.
De volgende grote stap is de ontsteking van de hoofdmotor op 11 april.

Hoofdmotor Venus Express

Venus Express nadert Venus

De motor zal ontstoken worden in de tegenovergestelde richting waarin de sonde zich voortbeweegt.
Zo wordt ze afgeremd en kan ze in een baan om Venus komen. De motor zal dan gedurende 51 minuten branden.

Venus Express is na Mars Express, die al sinds december 2003 rond de Rode Planeet cirkelt, de tweede
in een serie van missies die de ESA uitvoert naar planeten in ons zonnestelsel.

Venus Express wordt uiteindelijk in een baan rond de planeet gebracht om uitgebreid onderzoek te doen naar
de structuur, de samenstelling en de kracht van de atmosfeer.

De atmosfeer wordt gekenmerkt door zeer hoge temperaturen, een zeer hoge druk, een enorm broeikaseffect
en de tot nu toe onverklaarbare verschijnsel dat de dampkring in maar vier dagen ronddraait.

Bij nadering van de planeet krijgt Venus Express door de sterke aantrekkingskracht, te maken met veel
zwaardere omstandigheden, dan Mars Express in de buurt van de Rode Planeet Mars.

In haar baan komt de sonde tot op tweehonderd vijftig kilometer van het oppervlak van Venus voor close-up
waarnemingen en verwijdert zich tot 66.000 kilometer voor een algemeen overzicht van de planeet.

9 november is de Venus Express gelanceerd en zal vanaf april 2006 Venus,
ook wel de zusterplaneet van de aarde genoemd, onderzoeken.

Er zijn nog vragen genoeg.

Want hoe komt het dat het buitenste deel van de atmosfeer met grote orkaankracht in slechts
vier dagen rond de planeet raast terwijl het aan de oppervlak vrijwel niet waait?

Waarom heeft Venus, die in het begin op de aarde leek, zich totaal anders ontwikkeld?

Waarom is op Venus het broeikaseffect zo enorm toegenomen en op aarde niet,
het lijkt of Venus steeds heter wordt, maar het is de vraag hoe dit komt.

Is Venus nu geologisch dood of komt er nog vulkanisme voor?

Venus Express

Op 9 november 2005 is de Venus Express met succes, 4.33 uur Nederlandse tijd gelanceerd
door de Soyuz FG-Fregatraket.

Op 11 april 2006 komt de sonde naar verwachting in een baan rond Venus.

Lancering Venus Express

Het is voor het eerst sinds 15 jaar dat er weer een ruimtevaartuig
is gelanceerd met als eindbestemming Venus.

26 oktober 2005
De Venus Express (ESA) zou worden gelanceerd vanaf de basis Bajkonur in Kazachstan.
Het is het eerste ruimtevaartuig van de ESA die Venus gaat verkennen.

De lancering is een paar dagen uitgesteld omdat er technische problemen waren met de Venus Express.

Venus Express en Venus

De Venus Express zal Venus gedurende 1½ jaar (500 dagen) onderzoeken en is uitgerust met
zeven wetenschappelijke instrumenten. Als de missie goed blijft gaan kan het nog met een jaar worden verlengd.

De sonde zal het dikke wolkendek (de atmosfeer), het oppervlak en het magnetisch veld
van de tweede planeet vanaf de zon onderzoeken.

Maar de meeste aandacht richt zich op onderzoek en het meten van gassen in de dampkring,
die grotendeels uit kooldioxide bestaat en waar een enorm broeikaseffect heerst.

De Venus Express wordt ook wel het tweelingbroertje van de Mars Express genoemd.
Hij weegt 1.270 kilo en is met ingeklapte zonnepanelen 1,5 bij 1,8 bij 1,4 meter.

De kosten van deze missie zijn 220 miljoen euro.
Er zijn 14 Europese landen die meewerken,
de Nederlandse bijdrage bestaat uit zonnesensoren gebouwd door TNO/TDP.

VLBA telescope

VLBA betekent Very Long Baseline Array.

Dit is een aan elkaar gekoppeld systeem van 10 radiotelescopen
elke telescoop heeft een doorsnede van 25 meter.

Zo'n systeem werkt als één reuzentelescoop en staat in de Verenigde Staten.
De radiotelescopen zijn op 29 mei 1993 in gebruik genomen en kostte 85 miljoen dollar.

De telescopen staan in de VS soms duizenden kilometers uit elkaar,
verspreid over een gebied van 7.500 kilometer.

Dit gebied loopt van Mauna Kea op Hawaï tot St. Croix in de VS.

Radiotelescoop Owens Valley, California

In het Drentse Westerbork staat sinds 1970 de Westerbork Synthese Radio Telescoop,
dit zijn 14 schotelantennes die samen een 2,8 kilometer telescoop vormen.
Hierdoor wordt het een schotel met een doorsnede van 3 kilometer.

De Very Long Baseline Interferometer telescope in Europa.
Er worden 16 radiotelescopen uit landen in Europa, waaronder Nederland, aan elkaar gekoppeld.

De afzonderlijk verkregen waarnemingen worden verzonden naar VLBI in Dwingeloo
en worden door de computer samengevoegd tot een haarscherp beeld.

De VLTI telescope staat sinds 2002 ook op de afgelegen Chileense berg Paranal op een hoogte
van 2,6 kilometer en bestaat uit vier grote telescopen met een spiegeldoorsnede van
8,2 meter en drie kleinere telescopen met een doorsnede van 1,8 meter.

Very Large Telescope, Chili

Als je ze allemaal op hetzelfde hemelobject richt, heeft de telescoop ruim 40 keer
de lichtgevoeligheid van de Hubble Space Telescope.
De astronomische camera van de VTLI neemt met gemak 500 foto's per seconde.

De berg Paranal ligt op één van de droogste plekken op aarde.
Er werd 28 meter van de berg afgehaald, zo ontstond een plateau om de telescoop op te bouwen.

De hemel is er 300 nachten per jaar onbewolkt, dit wordt nergens in Europa gehaald.
Ideaal om sterren te kijken.

Voyager 1

Voyager 1

Voyager 1 werd gelanceerd op 5 september 1977 en kwam langs Jupiter op 3 maart 1979 en langs
Saturnus op 13 November 1980.

Bij Saturnus ontdekten de sonde meer dan 1000 kleine ringen en 7 manen.

De atmosfeer van Titan vertoonde veel smog.

De belangrijkste ontdekking bij Saturnus was de vreemde vorm van de ringen.
De oude beelden werden achterhaald: geen vijf of zes ringen, maar duizenden ringetjes en scheidingen.

Voyager 1 heeft tot 2040 brandstof.

24 mei 2005
Voyager 1 heeft de rand van het zonnestelsel bereikt en heeft nu ongeveer
een afstand afgelegd van 14 miljard kilometer.

Voyager 1 buiten het zonnestelsel

Hij is nu in de Helioschede aangekomen, dit is de tussenruimte tussen de magnetische invloed
van de zon en de echte interstellaire ruimte.

Deze overgangszone wordt beschouwd als de buitenrand van het zonnestelsel.

Voyagerproject 30 jaar, 9 september 2007

Op 20 augustus 2007, was het dertig jaar geleden dat de Amerikaanse planeetverkenner Voyager 2
werd gelanceerd. Voyager 1 volgde op 5 september 1977, maar hij kreeg nummer 1 omdat hij eerder bij zijn
reisdoel aankwam. Het doel van het Voyagerproject was de verkenning van de reuzenplaneten in het zonnestelsel.

De Voyagers vlogen als eerste op korte afstand langs Jupiter en Saturnus. Voyager 2 vloog daarna ook nog
door naar Uranus en Neptunus. Momenteel vliegen beide ruimtesondes met hoge snelheid het zonnestelsel uit,
op weg richting de interstellaire ruimte en ze bevinden zich op 15,5 en 12,5 miljard kilometer van de zon.

Radiosignalen van de aarde doen er 14 en 12 uur over om deze afstand te overbruggen. De twee ruimtesondes
functioneren nog steeds en leveren informatie op over de heliosfeer - de magnetische invloedssfeer van de zon.
Voyager 1 bereikte eind 2004 de helioschede - het turbulente deel van de heliosfeer waar de zonnewind
wordt afgeremd door interactie met het ijle gas in de interstellaire ruimte.

De Voyagers hebben ontdekkingen verricht van de buitenplaneten en hun manen, zoals de turbulente
atmosfeer van Jupiter en de vulkanen van Io. Zij hebben ook voor het eerst de golfpatronen
de ringen van Saturnus waargenomen, veroorzaakt door de zwaartekracht van de herdermaantjes.

De hoofdmissie van de Voyagers is meer dan 25 jaar geleden beëindigd, maar beide ruimtesondes blijven
tot op de dag van vandaag wetenschappelijke gegevens verzamelen. De dertigste verjaardag van de
Voyagers is opgedragen aan de ontwerpers, bouwers en operators van de legendarische ruimtesondes.
Gedurende die dertig jaar hebben de Voyagers gedetailleerde waarnemingen verricht van Jupiter,
Saturnus en hun manen en hebben de allereerste verkenningen verricht van Uranus en Neptunus.

Het Voyagerproject vormt een ongeëvenaarde en historische mijlpaal van de onbemande ruimtevaart.
De Voyagers staan symbool voor de wetenschappelijke rijkdom van ons zonnestelsel.

Voyager 30 jaar

De Voyager 1 is op dit moment het verst gelegen object dat ooit door mensenhanden is gemaakt.
De ruimtesonde bevindt zich op een afstand van 15,5 miljard kilometer van de zon vandaan.
Voyager 2 bevindt zich op een afstand van 12,5 miljard kilometer van de zon.

Voyager 2 zal dit jaar hetzelfde gebied bereiken, waarbij beide ruimtesondes aan het laatste deel
van hun missie zijn begonnen. De ruimtesondes zijn uitgerust met een gouden plaat, waarop groeten,
afbeeldingen en geluiden van de aarde zijn opgeslagen. De platen zijn ook voorzien van een wegwijzer
naar de aarde, voor het geval dat de sondes ooit door iets of iemand worden opgepikt.

Gedurende de laatste 18 jaar hebben de twee Voyagers onderzoek verricht naar de buitenste rand
van de heliosfeer en de grens met de interstellaire ruimte. Beide ruimtesondes zijn in goede staat
en blijven nog altijd, hoewel beperkt, wetenschappelijke gegevens doorsturen.

Voyager 2

Voyager 2

Voyager 2 werd gelanceerd op 20 augustus 1977 en passeerde Jupiter op 7 augustus 1979,
Saturnus op 26 augustus 1981, Uranus op 24 januari 1986 en Neptunus op 8 augustus 1989.

Voyager 2 vervolgde zijn ronde door het zonnestelsel langs Uranus en Neptunus.

De atmosfeer van Uranus was egaal gekleurd.

Voyager 2 ontdekte 10 manen bij Uranus.

In tegenstelling tot Uranus werden bij Neptunus verschillende wolkenstructuren gevonden.
Twee nieuwe ringen en zes nieuwe manen werden gevonden.

Op Triton (maan van Neptunus) ontdekte Voyager actief vulkanisme,
één van de weinige manen in ons zonnestelsel waar dit voorkomt.

Triton en Neptunus

Als de omstandigheden goed blijven, kunnen we tot in 2030 contact houden.

Voyager 2 heeft tot 2034 brandstof en heeft tot juli 2005 al ongeveer 11 miljard kilometer afgelegd.

Voyager 2 nadert eindschok, 30 november 2007

Voyager 2 zal eind dit jaar of begin volgend jaar de eindschok bereiken, dit is de bolvormige schil
om het zonnestelsel die de plek aangeeft waar de zonnewind sterk afremt.
De zonnewind is de stroom van geladen deeltjes die onze zon voortdurend uitzendt.

Het moment waarop Voyager 2 de eindschok zal doorkruisen zal plotseling en vrij kort zijn.
In 2004 is de eindschok, die ongeveer 12 miljard kilometer van de zon af ligt, al bereikt
door de Voyager 1. De stroomvoorziening werkt niet zo heel erg goed meer, maar op de
Voyagers werken nog enkele instrumenten om de eindschokpassage te onderzoeken.

Voyager 2 in de ruimte