INFO OVER HET ZONNESTELSEL

Pioneer 10

Pioneer 10 werd op 3 maart 1972 gelanceerd.

Hij was het eerste ruimtevaartuig dat langs Jupiter vloog, dat was op 3 december 1973.
Hij was ook de eerste die het zonnestelsel verliet, dat was op 13 juni 1983.

Het laatste contact van Pioneer 10 was op 31 maart 1997.

Pioneer 10

Pioneer 11

Pioneer 11 werd op 6 april 1973 gelanceerd.

Pioneer 11 ging als eerste naar Saturnus die hij bereikte op 1 september 1979.
Hij ontdekte daar de F-ring.

De Pioneer was ontworpen om als eerste door de planetoïdengordel te gaan en dicht bij Jupiter te komen.

De doortocht door de planetoïdengordel leverde geen problemen op.

Het laatste contact was in november 1995.

Pioneer 11

Planck satelliet

2007
De ESA wil in 2007 de Planck satelliet lanceren, die de Kosmische Achtergrond Straling (KAS)
van de oerknal, door middel van betere metingen gaat opsporen en onderzoeken.

Planck satelliet

De Planck satelliet moet daarmee meer inzicht geven over het ontstaan van het heelal na de oerknal,
de ontwikkeling en over de toekomst van het heelal.

De Planck satelliet wordt tegelijk met de Herschell telescoop gelanceerd.

Planetoïdengordel

Er zwerven miljarden steenbrokken, de planetoïden, door ons zonnestelsel.
Ruim 90% daarvan bevindt zich in een ring tussen de banen van Mars en Jupiter.

Astronomen kennen deze planetoïdengordels sinds ze Ceres in 1801 ontdekten.
Planetoïden bestaan uit steenachtig materiaal dat 4,6 miljard jaar geleden overbleef
na de vorming van de planeten en hun manen.

Waarschijnlijk konden deze resten, uit de beginperiode van het zonnestelsel,
door de zwaartekracht van Jupiter niet uitgroeien tot een planeet.

De kleinste zijn zo groot als een rotsblok, de grootste tientallen kilometers,
de grootste is echter Ceres, met een doorsnede van 993 kilometer.
Op Ceres na, lijken ze allemaal op aardappels.

Ze cirkelen in enkele jaren om de zon en draaien in enkele uren of weken om hun as.
Sommigen gaan buiten de planetoïdengordel en beschrijven een omloopbaan
die hen dicht bij de aarde brengt.

Planetoïden

Eros is zo'n aardscheerder.

Eros is de best onderzochte planetoïde. De ruimtesonde NEAR maakte van verschillende
opnames van Eros, voordat ze er in februari 2001 op landde.

Ida heeft een klein maantje, Dactyl.
Gaspra heeft een lengte van 12 kilometer en bevindt zich aan de binnenkant van de planetoïdengordel.

Gaspra

Inmiddels hebben ze aan de rand van ons zonnestelsel een tweede gordel van ijzige
ruimtekeien ontdekt, de Kuipergordel.
In 1992 zijn voor het eerst planetoïden in deze gordel waargenomen.

Pluto

Pluto is de buitenste dwergplaneet van ons zonnestelsel en heeft een maan, Charon.
Pluto is op 18 februari 1930 ontdekt door Clyde Tombaugh en Charon op 2 juli 1978.
Sinds 24 augustus 2006 is Pluto geen planeet meer, maar een dwergplaneet.

Charon draait in 6½ dag om Pluto en heeft een doorsnede van 1172 kilometer.
De afstand tot Pluto is ongeveer 20.000 kilometer en draait in 249 jaar om de zon.

Het is heel koud op deze planeet de temperatuur ligt rond de 230 graden onder nul.
Hij is vijf keer kleiner dan de aarde.

Pluto is de god van de onderwereld (Grieks: Hades).

De gemiddelde afstand vanaf de zon tot Pluto is 5,9 miljard kilometer.

De temperatuur van Pluto is 43 Kelvin, terwijl dat van Charon 53 Kelvin is.
Een temperatuur van 43 Kelvin komt overeen met -230° Celsius.

Pluto

Pluto heeft een dunne, koude atmosfeer.
Het voornaamste gas is stikstof.
Het oppervlak is bedekt door een dikke laag ijs, vermoedelijk waterijs.
De planeet bestaat voor 70% uit rotsen en 30% uit ijs.

Pluto staat zo ver van de zon af, dat je die vanaf daar ziet als een heldere ster aan de hemel.
Kijken naar Pluto is als kijken naar een golfballetje op 50 kilometer afstand.

Hij draait in 249 jaar om de zon, in 6,4 dagen om zijn as
en heeft een doorsnede van 2274 kilometer.

Pluto heeft een langgerekte baan, waardoor de afstand tot de zon verschillend kan zijn.

Veel sterrenkundigen vinden dat Pluto een dwergplaneet is en geen planeet.
Of een ontsnapte maan van Neptunus of een grote ijsklomp uit de Kuipergordel.

Pluto wordt ook wel een ijsdwerg genoemd.
Net als andere ijsblokken die buiten de baan van Pluto bewegen.

New Horizons op de helft, 1 maart 2010

New Horizons heeft met een snelheid van bijna 58.000 kilometer per uur, nu de helft
van de afstand naar Pluto en zijn manen afgelegd (2,39 miljard kilometer).
Op 14 juli 2015 vliegt hij langs Pluto. In maart wordt de baan van Uranus doorkruist.

Reis van New Horizons

Op 17 oktober van dit jaar, heeft de New Horizons de eerste helft van de vluchtduur erop zitten.
De snelheid waarmee New Horizons vliegt zal in de komende maanden geleidelijk afnemen.

Seizoensveranderingen op Pluto, 6 februari 2010

Hubble Space Telescope heeft opnamen gemaakt, die laten zien dat Pluto
in de periode van 2002 tot 2003, in vergelijking met opnamen uit 1994,
door seizoensveranderingen van kleur verandert en ijsplekken laat verschuiven.
Het noordelijke halfrond werd door het zonlicht helderder van kleur, waarschijnlijk
door de verdamping van oppervlakte-ijs en het zuidelijk halfrond minder helder.

Pluto is een actieve dwergplaneet van ijs en gesteente, die atmosferische veranderingen
ondergaat, veroorzaakt door de stand van zijn draaiings-as en de langgerekte baan om de zon. Hierdoor ontstaan heel ongelijke seizoenen, waarbij de overgang van winter naar zomer
op het noordelijk halfrond veel korter duurt dan op het zuidelijk halfrond. De afstand tot Pluto is dermate groot, dat er bijna geen details op zijn oppervlak te zien zijn.
Door nieuwe opnamegegevens te combineren zijn details van enkele honderden kilometers groot te zien.

Pluto verkleurt

Op de opnamen is ook te zien dat stikstof in ijsvorm groeit en krimpt,
dat in het noorden lichter is en in het zuiden donkerder. 

Pluto verandert op zijn oppervlak meer dan andere objecten in het zonnestelsel, ondanks 
het feit dat een seizoen in sommige delen van Pluto ongeveer honderdtwintig jaar duurt.

Charon en ijsfonteinen, 18 juli 2007

De Gemini-spectra laten een vlekkerige verdeling van verse ijskristallen zien en uit deze gegevens leiden
onderzoekers af, dat het ijsoppervlak van Charon, de grote maan van Pluto, zich voortdurend ververst.

Dit betekent dat er ijsfonteinen of geisers op Charon zijn, breuken in de ijskorst waardoor vloeibaar water
uit het inwendige naar buiten wordt geperst, om in een nevel van ijskristallen te veranderen.
Heel oud kunnen de ijsafzettingen niet zijn, omdat ijs onder invloed van de ultraviolette straling
van de zon en kosmische straling binnen enkele tienduizenden jaren zijn kristalstructuur kwijtraakt.

Charon met ijsfonteinen

Iedere 100.000 jaar wordt het oppervlak van Charon ververst met een ijslaag van ongeveer één millimeter.
Waarschijnlijk is het water in de korst van Charon plaatselijk vloeibaar, omdat het is vermengd met ammoniak,
dat als een soort antivries werkt en doordat het wordt verwarmd door het verval van radioactieve materialen.

Astronomen konden ammoniak hydraten en waterkristallen in het licht van de maan vinden en vermoeden dat
met ammoniak doordrenkt water uit de scheuren op het oppervlak van Charon lekt. Een vorm van cryovulkanisme.

Cyrovulkanisme komt voor op de manen Enceladus van Saturnus en Europa van Jupiter, gekneed door de reuzenplaneten.
Als een spons die je samenknijpt. Op Charon is er waarschijnlijk iets anders aan de hand, omdat Pluto niet groot genoeg is
om de maan te kneden. Wanneer het vloeibare water op het oppervlak terecht komt, bevriest het onmiddelijk en komt
als sneeuw neer op het oppervlak van de maan. Hierdoor zijn er heldere witte vlekken zichtbaar op infraroodfoto's van Charon.
Nu is het wachten tot 2015, wanneer de New Horizons langs Pluto en Charon vliegt.

New Horizons ziet Pluto, donderdag 30 november 2006

New Horizons, die nu op weg is voor een flyby op 28 februari 2007 langs Jupiter,
heeft haar eerste foto gemaakt van dwergplaneet Pluto.

De foto werd in september 2006 gemaakt op een afstand van 4,2 miljard kilometer tot Pluto.
Pluto is slechts een zwak stipje, aangegeven door de pijl, in een enorme zee van sterren.

New Horizons ziet Pluto

Toch kan het navigatiesysteem van de New Horizons zonder problemen Pluto opzoeken.
Na Pluto zal de ruimtesonde ook nog kleinere Kuipergordelobjecten bezoeken.

De foto werd gemaakt met het LORRI-instrument, deze is ontworpen om foto's op een
zo groot mogelijke afstand te maken, met een zo hoog mogelijke resolutie.

New Horizons maakt eerste foto, Pluto, 4 september 2006

Op weg naar de dwergplaneet Pluto, heeft de New Horizons haar camera getest.
De ruimtesonde maakte op 29 augustus haar eerste foto van Messier 7,
een open sterrenhoop in het sterrenbeeld de Schorpioen, die zich in de melkweg bevindt

Open sterrenhoop Messier 7

De Long Range Reconnaissance Imager, LORRI, die de foto maakte, was het
laatste object van de New Horizons ruimtesonde dat nog getest moest worden.

Manen Pluto krijgen een naam, Pluto, 22 juni 2006

De Internationale Astronomische Unie, IAU, heeft de vorig jaar ontdekte manen van Pluto
een naam gegeven, Hydra en Nix, deze zijn gefotografeerd door de Hubble Space Telescope.
Men denkt dat beide maantjes zijn ontstaan door dezelfde inslag waardoor Charon ontstond.

De eerste letters van de twee nieuwe manen zijn N en H en komen
overeen met de beginletters van New Horizons.

Nyx is veranderd in het Egyptische Nix, omdat er al een planetoïde is, die Nyx is genoemd.
Nyx was in de Griekse mythologie de godin van de nacht en de moeder van Charon,
die zielen over de rivier de Styx naar het dodenrijk van Pluto bracht.
Hydra was een negenkoppig monster, die de onderwereld bewaakte, de H is de beginletter
van de Hubble-telescoop, waarmee de maantjes ontdekt zijn.

Pluto heeft nu drie manen. Charon, de grootste maan, werd in 1978 ontdekt.
De maantjes P1 en P2 werden in mei 2005 door de Hubble Space Telescope gefotografeerd.

Pluto met zijn manen

Het is niet de eerste keer dat beginletters worden gebruikt bij het bedenken van een naam
voor een planeet of maan. De P en de L in Pluto staan voor Percival Lowell, die Pluto ontdekte.

Naar verwachting zullen de drie manen van Pluto in 2015 van dichtbij worden bekeken
door de New Horizons.

New Horizons test instrumenten, Pluto, 17 juni 2006

New Horizons heeft zijn instrumenten getest op planetoïde 2002 JF 56, het cameraysteem, MVIC,
Multispectral Visible Imaging Camera was in staat de planetoïde op te sporen, terwijl het zelf snel doorvloog,
op een afstand van 283 miljoen kilometer van de aarde in de planetoïdegordel.

De planetoïde heeft een doorsnede van ongeveer 2,5 kilometer en verwijdert zich
met een snelheid van 27 kilometer per seconde van de zon.

Opname planetoïde 2002 JF 56 door New Horizons

Van de foto's werd eerst het aantal bits dat verstuurd moest worden zo klein mogelijk gemaakt,
voordat ze naar de aarde werden gestuurd. Op aarde werden de foto's ontvangen door Deep Space Network,
van de NASA, daarna konden ze worden bekeken door het team van New Horizons.

Op 28 februari 2007 zal de New Horizons langs Jupiter vliegen, flyby,
om met hogere snelheid in de richting van Pluto en zijn manen te vliegen.

New Horizons doorkruist planetoïdengordel, 3 juni 2006

New Horizons vliegt door de planetoïdengordel en dit zal tot in augustus duren.
In mei zijn enkele systemen aan boord van New Horizons uitvoerig getest

New Horzions had last van een steeds resettende computer, deze fouten zijn op aarde ontdekt,
hiervoor heeft het ruimtevaartuig software aan boord die fouten in het systeem moet oplossen.
De software die dit probleem moet oplossen zal rond 1 oktober in gebruik genomen worden.
Iedere keer werd alles weer goed opgestart en waren er geen wijzigingen in de koers.

New Horizons in de planetoïdengordel

New Horizons is niet het eerste ruimtevaartuig dat door de planetoïdengordel reist.
NASA's Pioneer 10, Pioneer 11, Voyager 1 en 2, Galileo, Cassini, NEAR en Ulysses
zijn New Horizons voor gegaan. Allemaal zonder problemen want ondanks de enorme
hoeveelheid brokstukken is de kans één op een miljard dat er een brokstuk geraakt wordt.

New Horizons voorbij baan van Mars, 7 april 2006

Om 12.00 uur Nederlandse tijd vloog de New Horizons, met een snelheid van 60.000 kilometer per uur,
voorbij de baan van Mars, op een afstand van 299 miljoen kilometer.
De afstand tussen de aarde en New Horizons is 93.5 miljoen kilometer.

Het is nu 78 dagen na de lancering en de ruimtesonde heeft al 260 miljoen kilometer afgelegd,
met een snelheid van 21 kilometer per seconde hoopt de ruimtesonde op 28 februari 2007
bij Jupiter aan te komen, op een afstand van ruim 800 miljoen kilometer van de zon.

In tegenstelling tot Mars, zal de New Horizons wel dicht langs Jupiter vliegen, zodat de ruimtesonde
zijn instrumenten kan testen, in 2015 komt de New Horizons aan bij Pluto.

Bij Jupiter zal de ruimtesonde gebruik maken van de zwaartekracht (flyby) van Jupiter
en zal zijn snelheid met 15.000 kilometer per uur worden verhoogt.
Hierdoor zal New Horizons het tweede stuk nog sneller afleggen.

Vliegroute van de New Horizons

LORRI - Long Range Reconnaissance Imageris is een lichtgevoelige camera, die opnames gaat maken
van Pluto, diens maan Charon en de nieuwe maantjes.
Na de passage van Pluto en zijn manen in 2015, reist de New Horizons de Kuipergordel in,
om onderzoek te verrichten naar enkele kleine hemellichamen van ons zonnestelsel.
De Kuipergordel is een gordel rond de zon waar duizenden ijsdwergen hun baan om onze zon draaiien.

Uit de eerste testen blijkt dat de New Horizons naar behoren werkt. De sensoren van het ruimtevaartuig zijn in
een prima staat en instrumenten zoals de zonnewindmeter en een instrument voor onderzoek
naar ruimtestof is in gereedheid gebracht, LORRI kan pas in februari 2007 worden getest.

Manen Pluto hebben dezelfde kleur, 10 maart 2006

Met de Hubble Space Telescope zijn nieuwe opnamen gemaakt,
die laten zien dat de drie manen van Pluto dezelfde kleur hebben.

Pluto en zijn 3 manen

Dit bevestigt de theorie dat het manenstelsel van Pluto is veroorzaakt door één en dezelfde grote inslag.
In tegenstelling tot Pluto zelf, die een enigszins rode tint heeft, zijn Charon
en de beide kleine manen P1 en P2 grijsachtig van kleur, net als onze maan.

Volgens de onderzoekers kan het bijna niet anders of het drietal is ontstaan uit het puin dat werd opgeworpen
nadat Pluto getroffen was door een object van vergelijkbare afmeting.

Vergelijking Pluto en zijn 3 manen

Hubble fotografeert nieuwe manen van Pluto, 22 februari 2006

Nieuwe opnamen, gemaakt met de Hubble Space Telescope op 15 februari, laten zien dat Pluto
drie maantjes heeft, in plaats van één, zoals vroeger werd gedacht.

Er bestonden eerst nog twijfels, of deze twee nieuwe manen wel echt waren, maar door de nieuwe beelden
is alle twijfel verdwenen, de twee manen hebben hetzelfde baanvlak als Charon, Pluto's grootste maan.

Dat zou kunnen betekenen dat het geen ingevangen Kuiper-objecten zijn, maar dat ze samen met
Pluto en Charon ontstonden bij een grote inslag op Pluto, ongeveer 4 miljard jaar geleden.

Pluto en 2 nieuwe manen

In de tijd dat Charon twaalf keer om Pluto is gedraaid, heeft P1 twee rondjes voltooid en P2 drie.
Deze baankenmerken zouden niet tot stand zijn gekomen als P1 en P2 door Pluto ingevangen objecten waren.

De kleine maantjes zouden zelfs de bron kunnen vormen voor een eventueel ringstelsel van Pluto.

Vele wetenschappers denken dat het stelsel van Pluto met zijn manen en onze eigen aarde en maan,
op ongeveer dezelfde manier gevormd werden.

Ze kunnen dus het gevolg zijn van een botsing tussen twee grote lichamen, waarbij weggeslingerde massa
van één lichaam in een baan om het andere lichaam komt en later weer samenklontert tot een maan van die planeet.

New Horizons, 19 januari 2006
Donderdagavond om 20.00 uur Nederlandse tijd is de New Horizons gelanceerd.

De ruimtesonde zou gisteren gelanceerd worden, maar door te hoge windsnelheden
en andere problemen, kon de lancering uiteindelijk niet doorgaan.

De as van Clyde Tombaugh, de ontdekker van Pluto, is met de ruimtesonde meegegaan naar Pluto.

Alle planeten zijn al eens van dichtbij bekeken, behalve Pluto.

Maar daar komt verandering in!

Een reis naar Pluto staat al jaren op het verlanglijstje van planeetonderzoekers.
Pluto is de enige planeet in het zonnestelsel die nog niet van dichtbij is onderzocht.

New Horizons gelanceerd

Eigenlijk is er nog maar heel weinig bekend over het verre hemellichaam.
De Amerikaanse ruimtesonde New Horizons moet daar verandering in brengen.

Op 19 januari begon hij aan zijn reis van ruim zes miljard kilometer.
New Horizons zal tijdens zijn missie in totaal 11,5 kilogram plutonium verbruiken.

De ruimtesonde zal op 14 juli 2015 langs Pluto reizen en foto's maken van de planeet en zijn manen.
De vijf jaar daarna zal de ruimtesonde langs één of twee kleine objecten in de Kuipergordel reizen.

Temperatuur en grootte, Pluto en Charon, 4 januari 2006
Pluto
De verre planeet Pluto is 10° Celsius kouder dan uit eerdere metingen was berekend.
De nieuwe metingen werden verricht door SMA - Sub Millimeter Array.

Dit is een netwerk van acht radiotelescopen, elk met een schotelantenne van zes meter in doorsnede.

Pluto is 30 keer verder van de zon verwijderd dan de aarde en ontvangt slechts
1/1000ste van de hoeveelheid licht die de aarde ontvangt.

De oppervlakte van Pluto blijkt -230° Celsius te zijn in plaats van de eerder berekende -220° Celsius.
Een temperatuur van 43 Kelvin komt overeen met -230° Celsius.

De lagere temperatuur wordt vreemd genoeg veroorzaakt door de geringe zonnewarmte
die er voor zorgt dat stikstofijs aan het oppervlak verdampt, hierdoor krijg je afkoeling.

De atmosfeer van Pluto bestaat voornamelijk uit stikstof en ontstaat door de verdamping van het oppervlakte-ijs.

Pluto, Charon en de zon

Charon
Volgens nieuwe metingen door de VLT in Chili, is de doorsnede van Charon 1208 tot 1212 kilometer.
Charon is half zo groot als Pluto, acht keer minder massief en heeft - in tegenstelling tot Pluto - geen dunne atmosfeer.

Op 11 juli trok Charon voor een ster langs, er werden geen tekenen van een dampkring gevonden,
maar wel kon men toen heel nauwkeurig de doorsnede van Charon bepalen.

Voorheen werd de doorsnede geschat tussen de 1100 en 1200 kilometer.
De temperatuur op Charon is -220° Celsius.

Charon is zeven keer zo dicht als water, wat erop wijst dat het ijs op deze maan
voor de helft uit steengruis bestaat, Pluto bestaat voor ongeveer 60% uit steen.

We weten nu beter wat de dichtheid is van Charon dan van Pluto.

31 oktober 2005
Pluto heeft twee nieuwe maantjes

De Hubble Space Telescope heeft twee maantjes ontdekt bij de planeet Pluto.
De twee draaien in een baan om Pluto in 25 en 38 dagen
en hebben een doorsnede van ongeveer 30 en 70 kilometer.

Pluto met twee nieuwe manen

De afstand tot Pluto is 49.500 en 64.700 kilometer.
Ze krijgen de voorlopige namen S/2005 P1 en S/2005 P2.
De S betekent satelliet en de P Pluto.

In februari 2006 zal de Hubble de maantjes opnieuw waarnemen
en dan krijgen ze misschien echte namen.

Sommige astronomen denken dat Pluto en de manen, Charon en de nieuwe maantjes,
zijn ontstaan doordat ze met elkaar in botsing kwamen.

Charon en de nieuwe maantjes zouden overblijfselen van deze botsing zijn.

Pluto is tot nu toe de enige ijsdwerg met meer manen.
Deze ijsdwergen bevinden zich in de reusachtige, uitgestrekte Kuipergordel voorbij de baan van Neptunus.